Giải thích: Lối chơi Tiki-taka là gì? Đội bóng nào đã thành công với Tiki-taka?

Ở trung tâm của chiến thuật là sự giữ bóng. Ý tưởng là để một đội bóng chiếm hữu bóng, sử dụng sự ưu việt kỹ thuật và tính linh hoạt trong việc sắp xếp vị trí để vượt qua đối thủ.

Mặc dù không có câu trả lời dứt khoát về nguồn gốc của tên gọi này, một lý thuyết là rằng nhà bình luận Tây Ban Nha Andres Montes đã đặt ra nó trong suốt hành trình của Tây Ban Nha tại World Cup 2006 khi ông nói: "Chúng ta đang chơi bóng với phong cách tiki-taka, tiki-taka".

Như âm thanh của cái tên có thể gợi ý, việc chuyền bóng một chạm là một kỹ năng cần thiết để thực hiện chiến thuật này thành công, mặc dù nó không chỉ đơn giản là giữ bóng.

"Tôi ghét cái kiểu chơi mà việc ban chuyền bóng chỉ là để nhằm mục đích đưa bóng cho nhau và kiểm soát bóng. Tôi phản đối cái mà người ta gọi là tiki-taka" Guardiola phàn nàn với nhà báo Marti Perarnau vào năm 2014. "Bạn phải chuyền bóng với một ý định rõ ràng, với mục tiêu là đưa nó vào lưới của đối phương. Đó không phải là chuyền bóng chỉ vì chuyền bóng."

Guardiola tuyên bố rằng "Barca không chơi tiki-taka! Nó hoàn toàn là một cái biệt danh bịa đặt!", cảm thấy rằng chiến thuật mà anh được ghi nhận là người phát minh đã trở thành một bản vẽ nguyên mẫu của chính nó: giữ bóng chỉ vì giữ bóng - nhưng dù Pep có thích hay không, anh sẽ mãi liên kết với cái tên này.

Đội bóng của ông tại Barcelona đã thành công trong việc áp dụng nó, bởi vì họ chuyền bóng một cách có mục đích. Họ cố gắng thu hút đối thủ ra ngoài và tạo ra không gian mà một hàng công linh hoạt có thể khai thác, với các tài năng chuyền bóng ở tuyến giữa có khả năng xuyên thủng bất kỳ hàng phòng ngự nào khi có lối chuyền bóng mở.

Với Guardiola, đó là về việc tạo ra quá tải, buộc phòng ngự nghiêng về một bên trước khi các pha chuyền bóng nhanh tới phía khác khai thác khu vực yếu, nhưng cũng có một khía cạnh phòng thủ của ý tưởng, với áp lực được áp dụng ngay khi đối thủ nắm bóng, với ý tưởng là giành bóng càng cao trên sân càng tốt và hy vọng có lợi trong trò chuyển giao.

Tiki-taka, vì vậy, không chỉ là chuyền bóng nhanh giữa các cầu thủ, nó còn là về việc thay đổi vị trí và di chuyển thông minh có thể tạo ra không gian và đường chuyền để khai thác đối thủ.

Pep Guardiola thường được cho là người sáng tạo ra chiến thuật tiki-taka, mặc dù ông không thoải mái với cái tên này.

Mặc dù có thể lập luận rằng phong cách Bóng đá tổng lực của Ajax và Hà Lan thập niên 1970 là các dạng của tiki-taka, nhưng thực tế đó là các phiên bản giảm bớt.

Sự ảnh hưởng của Johan Cruyff vào đầu những năm 1990 mới là nguồn gốc thực sự của tiki-taka hiện đại, với Guardiola là một trong những cầu thủ mà vị huyền thoại Hà Lan ảnh hưởng. Mặc dù Bóng đá tổng lực có sự linh hoạt và thay đổi vị trí tương tự, nhưng nó không dựa nhiều vào việc chuyền bóng.

Sau khi Cruyff rời vị trí huấn luyện viên trưởng, ảnh hưởng của trường phái Hà Lan tiếp tục với Louis van Gaal và Frank Rijkaard, người mong muốn tích hợp La Masia với đội một đã khiến họ bắt đầu rèn luyện trò chơi chuyền bóng ngắn cho các cầu thủ trẻ của câu lạc bộ, người được đào tạo về tài năng kỹ thuật thay vì về thể lực.

Nói vào năm 2013, Cruyff phản ánh: "Tôi nghĩ cách Barca chơi, đó là một niềm vui cho tất cả mọi người yêu thích bóng đá, vì chất lượng kỹ thuật là cao nhất và mỗi đứa trẻ nhỏ có thể thử làm những kỹ năng kỹ thuật.

"Đó không phải là như ai đó chạy 100 mét trong chín giây và nếu bạn không thể làm được, bạn không được tính. Bạn luôn có cơ hội vì bạn luôn có thể cải thiện.

"Nếu bạn muốn chơi bóng rổ, bạn phải cao hai mét. Nếu không, bạn không thể chơi. Ở đây, mọi người có thể chơi và mọi người có thể phát triển. Đó là điều tuyệt nhất của trò chơi bóng đá."

"Tôi đã may mắn được lớn lên với triết lý của Barcelona, mà đã dạy tôi giá trị của việc làm phần của một đội. 'Hôm nay cho bạn, ngày mai cho tôi.' Những phẩm chất đó là thiết yếu cho cuộc sống nói chung," Xavi nói về triết lý trong câu lạc bộ khi anh lớn lên.

Vì vậy, có vẻ như tiki-taka thực sự bắt đầu khi Guardiola trở thành HLV trưởng của Barcelona vào năm 2008.

Barcelona là đội sử dụng tiki-taka thành công và đáng chú ý nhất ở cấp câu lạc bộ, trải qua 317 trận đấu mà không thua trong cuộc chiến kiểm soát bóng từ ngày 7 tháng 5 năm 2008 đến ngày 21 tháng 9 năm 2013.

Barca đã may mắn có một nhóm cầu thủ xuất sắc đã qua hệ thống đào tạo và, do đó, hiểu biết chặt chẽ về những gì chiến thuật này bao gồm.

Điều này dẫn đến một thời kỳ hoàng kim cho câu lạc bộ, khi họ thống trị La Liga đến những năm 2010, chưa kể việc nâng họ lên đỉnh cao của bóng đá châu Âu với ba lần vô địch Champions League.

Chỉ khi Xavi ra đi vào năm 2015, Barcelona mới bắt đầu rời xa các lý tưởng tiki-taka của họ, với việc Ernesto Valverde được bổ nhiệm làm HLV trưởng vào mùa hè năm 2017 tín hiệu một sự chuyển đổi nghiêm túc hơn từ phong cách này, với Barca bắt đầu chơi một cách trực tiếp hơn.

Ở cấp ĐTQG, Tây Ban Nha đã hưởng lợi từ cùng một nhóm tiền vệ xuất sắc để giúp đất nước trở thành biểu tượng của ý tưởng này. Với số lượng cầu thủ kỹ thuật xuất sắc đến như vậy cho La Roja, họ đã trở thành người thống trị bóng đá thế giới, giành chức vô địch châu Âu năm 2008 và 2012, và World Cup năm 2010.

"Barca đã giành World Cup, chỉ là họ đã mặc áo sai," cựu Chủ tịch câu lạc bộ Joan Laporta tuyên bố sau khi La Roja giành thành công tại Nam Phi.