Bàn thắng kỳ vọng (Expected Goals, viết tắt là xG) là một thuật ngữ thống kê đang trở thành một phần quan trọng trong ngôn ngữ bóng đá. Được sử dụng rộng rãi bởi các huấn luyện viên, bình luận viên và người hâm mộ, xG mang đến một góc nhìn mới về hiệu suất ghi bàn của cầu thủ và đội bóng. GOAL sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm xG, cách tính toán và vai trò của nó trong bóng đá hiện đại.
Getty ImagesBàn thắng kỳ vọng (xG) là gì?
Thuật ngữ xG trong bóng đá là viết tắt của 'expected goals' (bàn thắng kỳ vọng). Đây là một chỉ số thống kê đo lường chất lượng của các cơ hội ghi bàn và khả năng thực tế mà những cơ hội này có thể chuyển hóa thành bàn thắng.
Chỉ số xG có thể được tính cho cả đội và từng cầu thủ riêng lẻ, cung cấp một dấu hiệu về cách họ nên thể hiện trước khung thành.
Với phân tích thống kê ngày càng trở thành một khía cạnh quan trọng trong bóng đá và thể thao nói chung trong thế kỷ 21, các câu lạc bộ đã và đang sử dụng các chỉ số như xG để đánh giá cầu thủ của mình.
Chỉ số này cũng đã trở thành một chủ đề thảo luận phổ biến trên các phương tiện truyền thông thể thao, với người hâm mộ cũng bắt đầu quan tâm đến khái niệm này.
Cách tính bàn thắng kỳ vọng (xG)
Một số yếu tố được xem xét khi tính toán xG. Chúng bao gồm: loại đường kiến tạo, liệu cú sút được thực hiện bằng đầu hay chân, góc và khoảng cách của cú sút, và liệu đó có phải là một cơ hội lớn.
Ngữ cảnh của một cơ hội ghi bàn chính là điều xác định điểm số xG của nó. Một cú sút bồi trước khung thành trống từ khoảng cách sáu thước sẽ có điểm xG cao, nhưng một cú sút từ khoảng cách 35 thước với góc hẹp sẽ có điểm xG thấp.
Nếu bạn thấy cơ hội nào đó được mô tả có điểm xG là 0.35, điều đó có nghĩa là cầu thủ được kỳ vọng sẽ ghi bàn từ cơ hội đó 35% thời gian - tức là một trong ba lần. Nếu cơ hội có điểm xG là 0.5, thì nó nên được chuyển hóa thành bàn thắng 50% thời gian, và cứ thế tiếp tục.
Vai trò của thông số 'Bàn thắng kỳ vọng' trong bóng đá
Việc kết hợp xG của một cầu thủ hoặc đội bóng trong suốt một mùa giải có thể đưa ra một ước lượng về số bàn thắng mà họ nên đã ghi được. Điều này không chỉ có thể được sử dụng để đánh giá một màn trình diễn cụ thể mà còn có thể được sử dụng trong dự báo hiệu suất trong tương lai hoặc dài hạn.
Nếu bạn vẫn chưa rõ về cách xG được tính toán, Opta đã sản xuất một video giải thích đầy đủ về điều này.
Các yếu tố tạo nên 'Bàn thắng kỳ vọng' (xG)
- Loại đường kiến tạo: đường chuyền dài, đường chuyền xuyên phá, v.v.
- Có phải là một cú đánh đầu không?
- Bóng được sút bằng chân?
- Có phải là một cơ hội lớn không?
- Góc sút
- Khoảng cách của cú sút
- Có phải là một tình huống một đối một không?
- Diễn ra trong tình huống mở hay từ một pha bóng cố định?
Bên cạnh xG, các nhà phân tích thống kê cũng đánh giá xA, nghĩa là 'expected assists' (kiến tạo kỳ vọng) và tính toán khả năng một đường chuyền sẽ trở thành đường kiến tạo cho bàn thắng.