Manchester United là một trong những đội bóng giàu có nhất thế giới, đồng thời là một trong những đội bóng thành công nhất lịch sử bóng đá. Với kỷ lục 20 lần vô địch Premier League và 3 danh hiệu Champions League, Quỷ Đỏ vẫn luôn được xem là một ông lớn của bóng đá thế giới, bất chấp thành tích của họ đang có dấu hiệu đi xuống trong vài năm trở lại đây.
Dẫu vậy, việc đội bóng này được sở hữu bởi nhà Glazers lại đang gây ra nhiều tranh cãi và các ông chủ người Mỹ nhìn chung không chiếm được lòng tin của NHM Quỷ Đỏ. Nhiều người thậm chí còn phản đối kịch liệt với nhà Glazers khi họ trở thành chủ mới của MU.
Vậy, nhà Glazers là ai và tại sao họ lại hứng chịu nhiều chỉ trích đến như vậy? GOAL sẽ giải thích tất cả.
Getty Images
Manchester United đang thuộc quyền sở hữu của 6 người con của ông chủ quá cố Malcolm Glazer: Avram, Joel, Kevin, Bryan, Darcie và Edward Glazer.
Malcolm Glazer nắm giữ phần lớn cổ phần của đội bóng vào năm 2005 thông qua công ty đầu tư Red Football Ltd. Sau khi ông qua đời vào tháng 5/2014 vì bệnh tật kéo dài, 90% quyền sở hữu đã được chia đều cho 6 người con của Glazer.
Joel và Avram đảm nhiệm vai trò điều hành thường xuyên tại đội bóng này, kể từ khi cha của họ đột quỵ vào tháng 4/2006. Hai người hiện đang là đồng chủ tịch với Kevin, Bryan, Darcie và Edward, những người nắm giữ các vai trò giám đốc.
Đến tháng 3/2021, Avram Glazer đã rao bán số cổ phiếu trị giá 70 triệu Bảng, tương đương 97 triệu USD của mình.
Nhà Glazer kiếm tiền như thế nào?
Glazer giàu có nhờ đầu tư bất động sản và các tài sản khổng lồ. Điều này đã cho phép họ lấn sang lĩnh vực thể thao.
Malcom Glazer sinh ra trong một gia đình người Litva tại Rochester, New York vào năm 1928. Ông là con thứ 5 trong gia đình 7 người. Sau khi cha ông qua đời hồi ông còn là một cậu bé tuổi teen, Glazer đã giúp đỡ gia đình bằng việc bán đồng hồ. Sau cùng, ông đã mua quyền sửa chữa đồng hồ tại Căn cứ Không quân Sampson gần New York. Sau đó, ông biến nơi đây trở thành một doanh nghiệp thành công trong lĩnh vực này, rồi sau đó chuyển sang kinh doanh bất động sản.
Getty ImagesBan đầu, Glazer chỉ sở hữu các ngôi nhà nhỏ ở Rohester. Sau đó, ông mở rộng danh mục đầu tư của mình sang các ngân hàng, cơ sở chăm sóc sức khỏe, đài truyền hình và hơn thế nữa.
Ông từng bị gọi là 'lãnh chúa khu ổ chuột' sau khi công ty của ông, First Allied Corporation, bị cư dân tố là thêm khống các khoản phí bổ sung bất hợp pháp vào các khoản thanh toán tiền thuê bãi đỗ xe.
Bước đầu của Glazer trong lĩnh vực thể thao là khi ông mua lại Tampa Bay Buccaneers của NFL, sau khi ông chủ cũ của đội này là Hugh Culverhouse qua đời vào năm 1995. Số tiền ông bỏ ra lên đến 182 triệu USD, tương đương 122 triệu Bảng. Đội này sau đó được điều hành bởi các con trai của Glazer là Joel, Bryan và Edward.
Nhà Glazers đã tiếp quản Manchester United khi nào và như thế nào?
Nghe theo lời khuyên của các con trai, Malcolm Glazer bắt đầu mua cổ phiếu Manchester United vào năm 2003 và nắm toàn quyền sở hữu đội bóng vào cuối năm 2005.
Tháng 3/2003, ông đã chi khoảng 9 triệu Bảng để nắm 2,9% số lượng cổ phiếu của MU. Sau đó, con số này tăng lên 30% vào cuối năm sau.
Năm 2004, hai doanh nhân John Magnier và J.P. McManus đã không thể tìm được tiếng nói chung với Sir Alex Ferguson. Cả hai sở hữu 28,7% cổ phần của CLB, đồng thời cùng Sir Alex đầu tư vào đội đua ngựa Rock of Gibraltar ở Ireland.
Sau đó, những tranh cãi xảy ra, dẫn đến việc các ông chủ MU muốn rời khỏi đội bóng này. Đến tháng 5/2005, nhà Glazer đã mua lại các cổ phiếu và nắm 57% quyền sở hữu, cao hơn ngưỡng cũ 30% mà tại đó, buộc cố tỷ phú Malcom Glazer phải thực hiện một cuộc đấu thầu tiếp quản.
Khi Glazer nắm 75% quyền sở hữu, ông đã có thể xóa tên công ty ra khỏi sàn giao dịch chứng khoán. Thông qua Red Football Ltd, ông nắm 98% quyền sở hữu trong vài tháng và sau đó lấy nốt 2% còn lại.
Ed Woodward, người sau này trở thành phó chủ tịch điều hành của đội bóng, đã tích cực tham gia vào thương vụ này với vai trò cố vấn và được nhà Glazer đưa về đảm nhiệm vai trò lên kế hoạch tài chính.
Vì sao Manchester United lại đang gánh khoản nợ lớn?
Trước khi được nhà Glazer tiếp quản vào năm 2005, MU không phải chịu khoản nợ nào. Tuy nhiên, sau khi thương vụ này hoàn tất, dưới sự tư vấn của Woodward, đội bóng này sau đó được cho là phải gánh khoản nợ lên tới 500 triệu Bảng, tương đương 920 triệu USD.
Malcolm Glazer đã dùng các khoản vay để tiếp quản đội bóng. Họ mua lại dựa vào đòn bẩy, thay vì dùng tiền của chính họ. Điều này đã khiến các CĐV MU tỏ ra bức xúc, bởi nó liên quan đến việc vay tiền để mua một tài sản khác. Trong trường hợp này, đội bóng phải trả lãi hơn 60 triệu Bảng/năm, tương đương 110 triệu USD.
Những năm sau, nhiều thông tin cho rằng việc tiếp quản này đã khiến MU tiêu tốn hơn 1 tỷ Bảng, tương đương 1,3 tỷ USD tiền lãi và các khoản phí khác. Cuối năm 2020, khoản nợ mà MU gánh tăng 133%, lên 474 triệu Bảng, tương đương 618 triệu USD. Đó còn là bởi đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng đến doanh thu đội bóng này.
Năm 2012, công ty đã đăng ký thuế tại quần đảo Cayman. Đội bóng phải trả cổ tức hàng năm và số tiền này sẽ chảy vào túi của nhà Glazer từ năm 2015. Giá trị cổ tức của đội bóng này ở mùa giải 2018/19 lên tới 23 triệu Bảng. Khoảng 18 triệu Bảng trong số này được chia đều cho 6 người con của nhà Glazer.
Nhờ những bản hợp đồng thương mại khổng lồ, doanh thu mà nhà Glazer mang về đã gấp đôi doanh thu năm 2005. Điều này biến MU trở thành đội bóng có giá trị lớn thứ 3 thế giới do Forbes bình chọn vào năm 2020. Họ đứng thứ 4 trong danh sách bình chọn của Deloitte Football Money League vào năm 2021, đứng sau Barcelona, Real Madrid và Bayern Munich.
GettyManchester United từng được những ai hỏi mua?
Trước khi Glazer tiếp quản MU vào năm 2005, ông lớn trong ngành truyền thông là Rupert Murdoch đã cố gắng mua lại đội bóng vào năm 1999, với lời đề nghị trị giá 623 triệu Bảng (1 tỷ USD) và đã được BLĐ MU chấp thuận. Tuy nhiên, thương vụ này đã không thể hoàn tất. Ủy ban Độc quyền và Sáp nhập của chính phủ đã can thiệp vì cho rằng, thương vụ này có thể gây ra xung đột lợi ích tiểm ẩn với các khoản đầu tư vào truyền thông thể thao của Murdoch.
Khi Magnier và McManus tìm cách bán 28,7% cổ phần cuối cùng cho nhà Glazer, nhà độc tài Libya, Muammar Al-Gaddafi được cho là cũng quan tâm tới thương vụ này. Mehmet Dalman, người được cho là có liên quan đến thương vụ mua lại cuối cùng của Glazer, tiết lộ rằng ông đã được gọi đến Libya vào năm 2004 và trên The Sunday Times, ông cho biết Gaddafi đã bỏ qua cơ hội mua lại này.
Manchester United Supporters 'Trust (MUST) đã tìm cách lấy lại quyền sở hữu cho NHM trong giai đoạn 2005-2010. Việc nhà Glazer tham gia dự án Super League năm 2021 đã dẫn đến việc MUST kêu gọi thay chủ sở hữu. Một mô hình 50+1 cũng đã được tính đến như một phương án.
Sau đó, một nhóm người thuộc giới thượng lưu, được biết đến với tên gọi là 'Red Knights' đã bàn luận với BLĐ về việc mua lại, nhưng sau cùng, đôi bên không tìm được tiếng nói chung. Lord Jum O'Neil và Sir Paul Marshall được cho là thành viên của nhóm này. Họ sau đó trở lại vào năm 2021 để hỗ trợ mô hình 50+1.
Năm 2021, Thái tử Saudi Arabia, Mohammed Bin Salman được cho là sẵn sàng trả 3 tỷ Bảng, tương đương 4 tỷ USD để mua lại đội bóng. Đáp lại tin đồn này, Woodward đã chia sẻ trên fanzine của đội bóng là United We Stand rằng, nhà Glazer vẫn sẽ tiếp quản trong lâu dài và chưa có kế hoạch bán CLB.