Dele Alli và hành trình tìm lại chính mình tại Everton

Dele Alli được Tottenham Spurs chiêu mộ từ đội hạng dưới Milton Keynes Dons hồi năm 2015. Tiềm năng to lớn của tiền vệ sinh năm 1996 đã sớm được thể hiện rõ với một loạt những danh hiệu cá nhân mà anh giành được, khi còn chơi bóng tại League One.

Khởi đầu như mơ của Alli tại Tottenham càng khiến nhiều người mơ về một tương lai xán lạn đang chờ đợi anh ở phía trước. Trong ba mùa giải đầu tiên gắn bó với Spurs, thành tích ghi bàn của Alli đều đạt ngưỡng hai con số. Mùa giải thăng hoa nhất là mùa 2016/17, anh đã ghi đến 22 bàn thắng, 18 trong số đó là tại Premier League. Anh thậm chí còn được Hiệp hội cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp (PFA) bình chọn vào đội hình tiêu biểu của giải đấu hai lần liên tiếp trong quãng thời gian này.

Nhờ màn trình diễn ấn tượng này, Alli được triệu tập lên ĐT Anh ở tuổi 19. Anh sau đó đã giữ một chỗ đứng nhất định trong màu áo Tam Sư và cũng tham dự World Cup 2018. Từng có giai đoạn, anh được xem là trụ cột nơi tuyến tiền vệ trong đội hình của HLV Gareth Southgate.

Huyền thoại Man United, Gary Neville, đã đánh giá rất cao Alli khi ông còn làm trợ lý tại ĐT Anh. Trên Sky Sports, cựu danh thủ sinh năm 1975 từng phát biểu:

“Về tinh thần chiến đấu, khi còn làm việc tại ĐT Anh, tôi thấy cậu ấy giống như Roy Keane hồi trẻ vậy. Là mẫu tiền vệ mạnh mẽ, tràn đầy năng lượng, có thể ghi bàn, cầm bóng, chuyền bóng, cậu ấy dường như hội tụ đủ mọi tố chất cần có ở một cầu thủ."

Tuy nhiên, theo thời gian, quá trình thăng tiến của Alli bắt đầu diễn ra chậm lại. Đóng góp của anh tại Tottenham từ đó cũng trở nên vô cùng hạn chế. Số bàn thắng mà tiền vệ sinh năm 1996 ghi được trong 4 mùa giải gần nhất chỉ là 21, con số này còn kém hơn cả mùa giải mà Alli thi đấu nổi bật nhất (22 bàn thắng). 

Đến mùa giải 2021/22, mọi thứ càng trở nên tồi tệ hơn với Alli. Anh phải ngồi dự bị nhiều hơn và tỏ ra không còn phù hợp với hệ thống mà Spurs đang áp dụng. Ít được trọng dụng, anh sau đó đã bị đẩy sang Everton theo dạng chuyển nhượng tự do trong phiên chợ đầu năm 2022.

Nhiều ý kiến cho rằng, những câu chuyện ngoài sân cỏ là nguyên nhân đầu tiên khiến sự nghiệp của Alli đi xuống. Thực tế, tuyển thủ ĐT Anh trước đây từng không ít lần vướng vào những rắc rối ngoài chuyên môn. Đơn cử trong thời kỳ giãn cách xã hội mùa COVID-19, Alli đã dẫn bạn gái tiệc tùng suốt hai đêm liền. Hay là cũng trong giai đoạn này, anh hứng chịu vô vàn chỉ trích sau khi đăng tải một video chế nhạo người châu Á. Ngoài ra, hồi đầu năm 2021, anh bị chính bạn gái của mình “bóc phốt” vì quá mê game. 

Còn trên sân cỏ, tình hình cũng không diễn ra suôn sẻ hơn với Alli là bao. Sau khi trải qua màn khởi đầu như mơ tại Tottenham, những chấn thương đã ập đến với Alli với mật độ dày đặc. Theo Transfermarkt, anh đã ngồi ngoài đến 9 lần trong 4 mùa giải cuối tại Spurs, bỏ lỡ tổng cộng 35 trận đấu.

Mọi chuyện càng trở nên tồi tệ hơn với Alli sau khi Mauricio Pochettino chia tay Gà Trống. Sau đó, Tottenham đã trải qua tổng cộng 3 đời HLV, từ Jose Mourinho, Nuno Santo đến Antonio Conte. Tuy nhiên, tất cả HLV đều sử dụng những sơ đồ chiến thuật mang thiên hướng phòng ngự, đồng thời cũng không ủng hộ vị trí thi đấu trên sân của Alli.

Chính vì thế, thật dễ hiểu khi mà những mùa giải rực sáng nhất của Alli đều diễn ra dưới thời Pochettino. Vị HLV người Argentina thích sử dụng sơ đồ 4-2-3-1 và 3-4-2-1, tức nếu được xếp vào hệ thống này, Alli chỉ phải đá ở phía sau lưng một tiền đạo cắm là Harry Kane. 

Tuy nhiên, khi chuyển sang sơ đồ 3 tiền đạo như những đời HLV sau đó, Alli lại không còn phù hợp. Thậm chí, dù có được sử dụng hay không đi nữa, anh cũng buộc phải san sẻ tầm ảnh hưởng của mình với các đồng đội khác. Nhận thấy vấn đề mà Alli đang gặp phải tại Gà Trống, Pochettino từng muốn giải cứu cậu học trò cũ của mình để đem anh về PSG hồi đầu năm 2021, song chủ tịch Daniel Levy đã không để thương vụ này xảy ra.

Vậy cụ thể, Dele Alli thi đấu mờ nhạt như thế nào trong những năm gần đây? Theo Sky Sports, bên cạnh số trận ra sân và số pha làm bàn, thông số dứt điểm của Alli cũng giảm sút đáng kể. Từ 2.78 cú sút/trận ở mùa giải 2016/17, tiền vệ sinh năm 1996 chỉ có thể tung ra trung bình 0.55 pha dứt điểm mỗi trận, tính đến hết giai đoạn lượt đi mùa giải 2021/22.

Cũng theo Sky Sports, Dele Alli trong những năm gần đây đã phải thi đấu thấp hơn, thay vì chủ yếu tập trung vào mặt trận tấn công như những mùa giải đầu tại Spurs. Ngoài ra, số lần chạm bóng của anh cũng đi xuống theo các năm, từ 4.94 lần/trận (2017/18) xuống còn 2.55 lần/trận (2021/22).

Phong độ sa sút trầm trọng, đồng thời không còn nhìn thấy tương lai tại Spurs, việc Alli ra đi cũng là điều dễ hiểu. Giờ đây, cầu thủ người Anh phải tìm lại chính mình tại Everton.

Nhìn chung, đây được xem là nước đi phù hợp của Alli. Nên nhớ, tại Everton, anh sẽ làm việc cùng với Frank Lampard, một trong những tiền vệ xuất sắc nhất mà Premier League từng sản sinh. Đây chính là cơ hội tốt để Alli học hỏi những kinh nghiệm quý báu từ người thầy của mình.

Theo tờ Mirror, chính Lampard là người đã mời gọi Alli gia nhập Everton. Nhà cầm quân người Anh dường như tin rằng, Alli sẽ tỏa sáng nếu xuất hiện trong hệ thống mà ông đang vận hành. Còn nhớ hồi còn dẫn dắt Derby hay trong giai đoạn đầu tại Chelsea, Lampard từng thành công với sơ đồ 4-2-3-1 mà tại đó, vai trò chủ đạo thuộc về các tiền vệ tấn công như Dele Alli.

Cũng cần phải nói thêm, Alli năm nay mới 26 tuổi, đây được xem là độ tuổi chín trong sự nghiệp đối với bất kỳ cầu thủ nào. Điều này đồng nghĩa với việc, cơ hội thăng tiến và trở lại chính mình là vẫn còn nguyên đối với tiền vệ này. Bật bãi ra khỏi Tottenham chưa phải là dấu chấm hết và điều mà Alli cần làm ngay lúc này, đó chính là nỗ lực phấn đấu để lấy lại hình ảnh ấn tượng ngày nào.