Çeviri:

FIFA Dünya Kupası Nasıl İşliyor? Format, Aşamalar ve Kurallar

FIFA Dünya Kupası'nın nasıl işlediğini öğrenmek ister misiniz? GOAL, bu ünlü turnuva hakkında bilmeniz gereken her şeyi sizlere sunuyor.

FIFA Dünya Kupası, dünyanın en iyi milli takımını belirlemek amacıyla her dört yılda bir düzenlenen bir futbol turnuvasıdır. Arjantin, 2022 finalinde Fransa'yı mağlup ederek son dünya şampiyonu olmuştur.

Takımlar, FIFA tarafından belirlenen aşağıdaki altı bölgeden birinde düzenlenen eleme turnuvasını geçerek Dünya Kupası finallerine katılma hakkı kazanabilirler:

AFC (Asya)
CAF (Afrika)
CONCACAF (Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler)
CONMEBOL (Güney Amerika)
OFC (Okyanusya)
UEFA (Avrupa)

Bir sonraki Dünya Kupası, 11 Haziran-19 Temmuz tarihleri arasında Kuzey Amerika'da, Meksika ve Kanada'da düzenlenecek. Turnuvanın tarihinde ilk kez üç ülke turnuvaya ev sahipliği yapacak.

Bu, büyük açılış öncesinde taraftarların beklediği tek büyük değişiklik değil. Dünya Kupası, 2026 için 48 takıma genişletildi – bu, Katar 2022'deki son turnuvaya göre 16 takım daha fazla – yani toplam 104 maç oynanacak.

Dünya Kupası'nın formatı nedir?

Dünya Kupası, 48 takımın katıldığı grup aşamasıyla başlıyor. Grup aşaması kura çekimi Aralık 2025'te yapıldı ve dört takımdan oluşan 12 grup oluşturuldu. Tüm takımlar, grup aşamasında kendi gruplarındaki diğer üç ülkeyle birer kez karşılaşacak.

Turnuvanın formatı tek maçlı eleme sistemine geçtiğinde, toplam 32 takım eleme turlarına yükselecek. Bu format, son maçın galibinin dünya şampiyonu ilan edileceği finale kadar devam edecek.

Dünya Kupası'nda grup aşaması nasıl işliyor?

Getty Images

Her takım grup aşamasında üç maç oynayacak ve grubundaki diğer tüm takımlarla birer kez karşılaşacak. Maçlar 90 dakika sürecek ve her biri 45 dakikalık iki devreye bölünecek.

Takımlar galibiyet için üç puan, beraberlik için bir puan ve mağlubiyet için sıfır puan alacak. Goller de önemlidir, çünkü gol farkı (her takımın attığı ve yediği gol sayısı arasındaki fark) grubun nihai sıralamasının belirlenmesinde rol oynayabilir.

Grupta ilk iki sırayı alan takımlar, turnuvanın eleme aşamasına otomatik olarak yükselir. Puan ve gol farkına göre belirlenen sekiz üçüncü sıradaki takım da, 12 grup birincisi ve ikincisiyle birlikte 32 turuna yükselir.

Grup aşamasında takımlar puan eşitliği yaşarsa ne olur?

Takımlar grup aşamasında puanları eşit olursa, sıralamadaki son pozisyonları belirlemek için yedi aşamalı bir eşitlik bozma sistemi uygulanır.

İlgili takımlar arasında oynanan grup maçlarında kazanılan en fazla puan.
İlgili takımlar arasında oynanan grup maçlarında elde edilen en iyi gol farkı (atılan gol ile yenilen gol arasındaki fark).
İlgili takımlar arasında oynanan grup maçlarında atılan en fazla gol
Üç grup maçının tamamında en iyi gol farkı.
Üç grup maçının tamamında atılan en fazla gol.
Üç grup maçının tamamında en yüksek "fair play" puanı
FIFA dünya sıralamasına göre

Dünya Kupası eleme aşamasında neler olur?

Getty Images

Grup aşamasının ardından, turnuva 32'li tur, 16'lı tur, çeyrek finaller, yarı finaller ve final için doğrudan eleme sistemine geçer.

2026 Dünya Kupası'nda eleme turları 28 Haziran'da başlayacak ve takımlar grup aşamasından sonra 32'li tura yükselecek. Takımlar, finale kadar tek maçlı eleme usulüyle karşılaşacak.

Maçlar yine 90 dakika sürecek, ancak skorlar berabere biterse, iki 15 dakikalık devreden oluşan uzatma oynanacak. Uzatma sonrasında maç hala berabere ise, penaltı atışları kazananı belirleyecek.

Penaltı atışlarını nasıl kazanırsınız?

Getty Images

Penaltı atışlarında her iki takım da başlangıçta beş penaltı atar ve sıra sırayla (ABAB) değişir. En fazla gol atan takım, penaltı atışlarını kazanır.

Takımlar, bir tarafın attığı penaltıların sayısı diğer tarafın kalan vuruşlarıyla ulaşabileceği sayıdan fazla olursa da kazanabilir.

Her iki takım da ilk penaltı atışlarının beşini de gol olarak değerlendirirse, penaltı atışları bir takımın kaçırdığı ve diğerinin aynı turda gol attığı ana kadar devam eder. Buna ani ölüm denir.

Önceki Dünya Kupası formatları

Dünya Kupası değişikliklere yabancı değildir ve 1930 yılında ilk kez düzenlendiğinden bu yana önemli ölçüde gelişmiştir.

Dünya Kupası	Format
Uruguay 1930	Toplam 13 takım, üçer takımdan oluşan üç grup ve dörder takımdan oluşan bir gruptan oluşan grup aşamasına katıldı. Dört grup birincisi doğrudan yarı finale yükseldi.
İtalya 1934 - Fransa 1938	Bu iki turnuvada turnuva biraz büyüdü. Her iki turnuvada da 16 takım, tek eleme usulü bir formatta mücadele etti.
Brezilya 1950	Turnuva, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle 12 yıllık bir aradan sonra 13 takımın dört grupta oynadığı bir formatla geri döndü. Dört grup birincisi, kazananı belirlemek için her takımın birbiriyle oynadığı bir final grubu aşamasına doğrudan yükseldi. Bu, belirli bir final maçı olmayan tek Dünya Kupası olarak kalmıştır.
İsviçre 1954	Turnuva 1954'te yeniden değişti ve 16 takım dört gruba ayrıldı; iki seri başı takım, gruptaki diğer iki takımla karşılaştı. İlk iki sırayı alan takımlar doğrudan çeyrek finallere yükseldi.
İsveç 1958 – Meksika 1970	Yine 16 takım katıldı, ancak grup aşamasında bir değişiklik yapıldı ve her takım grubundaki diğer tüm takımlarla oynadı. Yine ilk iki sırayı alan takımlar çeyrek finallere yükseldi.
Batı Almanya 1974 - Arjantin 1978	Bu iki turnuvada Dünya Kupası formatında bir değişiklik daha yapıldı ve çeyrek finaller ile yarı finallerin yerine ikinci bir grup aşaması getirildi. Birinci olan takımlar doğrudan finale yükseldi, ikinci olan takımlar ise üçüncülük maçı oynadı.
İspanya 1982 - ABD 1994	Turnuva yine değişti ve 16 takımdan 24 takıma çıkarıldı; altı grup oluşturuldu ve her grupta dört takım yer aldı. Her grubun birincisi, üç takımdan oluşan başka bir gruba yükseldi. İkinci grup aşamasının galibi yarı finale yükseldi.
Meksika 1986 - ABD 1994	İkinci grup aşaması kaldırılınca Dünya Kupası'nda yeni değişiklikler oldu. Turnuva altı grupla başladı ve en iyi dört üçüncü takım, son 16'da ilk iki takımla birleşti.
Fransa 1998 - Katar 2022	Dünya Kupası 32 takıma genişletilerek daha da büyüdü. İlk aşama, dört takımdan oluşan sekiz gruptan oluşuyordu ve her grubun ilk iki takımı son 16'ya yükselirken, üçüncü sıradaki takım kuralı kaldırıldı.

Reklam