FIFA, 2026 Dünya Kupası için çıtayı oldukça yükseltti; 48 takımın ABD, Kanada ve Meksika’da sahne alacağı bu turnuva, kaotik ve büyüleyici bir futbol şöleni olacağa benziyor. Ancak bu genişlemeyle birlikte grup aşamasında da daha fazla değişiklik yaşanacak.
Sadece 32 takımın katıldığı önceki Dünya Kupaları'nda, her gruptan sadece iki ülke son 16'ya kalabiliyordu. FIFA, takım sayısını artırmak ve Afrika ve Asya gibi kıtalara daha fazla kapsayıcılık göstermek istediği için, son 16 turundan önce yeni bir eleme turu eklendi. Artık 32 takım eleme turuna yükseliyor; grup birincileri, ikincileri ve birkaç üçüncü sıradaki takım yoluna devam ederken, diğer ülkeler yaralarını sararak eve dönüş yoluna çıkıyor.
Peki tüm bunlar nasıl işliyor? GOAL, bu yaz düzenlenecek 2026 Dünya Kupası'nda uygulanacak çeşitli kuralları, şartları ve eşitlik durumlarında geçerli olacak kuralları inceliyor.
Dünya Kupası grup aşaması nasıl işliyor?
Getty Images
2026 Dünya Kupası, 48 takımın yer alacağı ilk erkekler turnuvası olacak, yani dört ülkeden oluşan 12 grup olacak. Kura çekimi Kasım ayında yapıldı ve takımlar dünya sıralamalarına göre 12 ülkeden oluşan dört gruba yerleştirildi. En üst sıradaki takımlara ev sahibi ülkeler olan ABD, Kanada ve Meksika da katıldı.
Gruplar, her ülkenin birbiriyle bir kez karşılaşacağı ve her takımın toplamda üç maç oynayacağı bir turlu sistemle oynanacak. Takımlar galibiyet için üç puan, beraberlik için bir puan ve mağlubiyet için sıfır puan alacak. Her grubun ilk iki takımı son 32 turuna yükselirken, en iyi sekiz üçüncü sıradaki takım da bir üst tura geçecek. En kötü dört üçüncü sıradaki takım ve tüm dördüncü sıradaki takımlar elenecek.
Grup aşamasında uzatma ve penaltı atışları yapılmaz.
Dünya Kupası grup aşamasında eşitlik bozma kriterleri nelerdir?
Getty Images
Bir gruptaki takımlar tüm maçlar tamamlandıktan sonra puanları eşitse, onları ayırmak için bir dizi kriter kullanılır.
- Beraberlik durumundaki takımlar arasındaki karşılıklı maç sonuçları
- Karşılaşmalardaki gol farkı
- Karşılaşmalarda atılan gol sayısı
- Genel gol farkı
- Toplam atılan gol sayısı
- Fair play puanları
- FIFA Dünya Sıralaması
Öncelikle, eşit puana sahip takımlar arasında karşılıklı maçlarda alınan puanlar, ardından karşılıklı maçlarda gol farkı ve üçüncü olarak da karşılıklı maçlarda atılan goller dikkate alınır. Hala eşitlik devam ederse, oynanan tüm grup maçlarındaki genel gol farkı ve ardından atılan toplam gol sayısı dikkate alınır.
Hala iki takım arasında bir ayrım yapılamazsa, fair play puanlarına bakılır. Disiplin sicili daha iyi olan takım bir üst tura yükselir, ancak bu aşamada da eşitlik devam ederse, FIFA Dünya Sıralaması daha yüksek olan takım bir üst tura yükselir.
Fair play puanlarına gelince, belirli puan kesintileri vardır. Takımlar sarı kart için bir puan, dolaylı kırmızı kart için üç puan - başka bir deyişle, bir oyuncunun aynı maçta iki sarı kart görerek oyundan atılması durumunda - ve doğrudan kırmızı kart için dört puan kaybeder.
2018 yılında Senegal, Afrika ülkesinin yerine bir üst tura yükselen Japonya'dan daha fazla sarı kart topladığı için erkekler Dünya Kupası'ndan elenen ilk takım oldu.
Gruplardan hangi üçüncü sıradaki takımlar eleme turuna yükselir?
Getty Images
12 grubun en iyi sekiz üçüncü sıradaki takımı da eleme turuna yükselecek; bu takımların sıralaması da aynı eşitlik bozma kriterlerine göre belirlenecek.
Bu, bazı takımların hayal kırıklığı yaratan bir performans sergilese bile grup aşamasını geçebileceği anlamına gelse de, bu takımlar son 32 turunda bir grup birincisiyle eşleşecek, yani eleme turlarına ikinci sıradaki takımlara göre daha zor bir başlangıç yapacaklar.
Dünya Kupası'nda üçüncü sırayı alan takımların eleme turlarına yükselmesi ilk kez uygulanıyor, ancak bu süreç 2016 yılından beri Avrupa Şampiyonası'nda uygulanan sürece benziyor. O turnuvada Portekiz, tüm maçlarını berabere bitirerek en iyi üçüncü takım olarak grup aşamasını zorlukla geçmişti, ancak yine de finalde Fransa'yı yenerek turnuvayı kazanmıştı.
Bu durum, genellikle üçüncü sıradaki takımlar arasında çok az fark olması nedeniyle grup aşamasının son maç gününü oldukça heyecanlı hale getiriyor. Örneğin, Euro 2024'te Hollanda, daha iyi disiplin sicili sayesinde en iyi üçüncü takım olarak Gürcistan'ı yenerken, Slovenya ise üstün gol farkı sayesinde Macaristan'ın yerine tur atladı.
Yeni 48 takımlı formatın, artık daha fazla hareket alanına sahip olan turnuvanın sözde "devlerini" kayırdığı iddia ediliyor. 32 takımlı dönemde, takımların %50'si grup aşamasında elenirken, 2026'da bu rakam %33'e düşecek. Takım sayısındaki artış, turnuvada futbol kalitesi daha düşük ülkelerin de yer alacağı anlamına geliyor ve bu da teorik olarak büyük ülkelerin erken elenmesini önlemesini kolaylaştıracaktır.
Genişleme nedeniyle "Ölüm Grubu" olgusu da artık tarihe karışmış olabilir. Örneğin, Fransa, Senegal ve Norveç'in tur atlamak için mücadele edeceği I. Grup, tartışmasız en zorlu grup olarak görünüyor. Ancak bu üç takımın da Bolivya veya Irak'ı yenmesi bekleniyor – muhtemelen de büyük bir farkla – bu da üçüncü sırada bitiren takımın bile bir sonraki tura çıkma şansının yüksek olduğu anlamına geliyor.