DERLEYEN: Can Doğan
Her şey 1898 yılında kurulan İtalya Serie A'ya tamamen Kuzey İtalya'yı temsil eden kulüplerin (Genoa, Pro Vercelli, Juventus, Milan, Inter, Bologna) hakim olmasından büyük rahatsızlık duyan dönemin ülke lideri Benito Mussolini'nin güçlü bir Roma takımının kurulmasını istemesiyle başladı.
Halbuki 1927 yılına geldiğimizde İtalya'nın başkentinin hali hazırda bir kralı vardı: Lazio... Ancak bu takım 1912-13, 1913-14 ve 1922-23 sezonlarında ikinci olmaktan başka bir başarı elde edemedi.
Mussolini'nin emriyle Roman FC, SS Alba-Audace ve Fortitudo-Pro Roma SGS takımları bilerşerek A.S. Roma'yı kurdular.
Bu birleşmeden hiç de hoşnut olmayan Giorgio Vaccaro isimli İtalyan bir general, bütün bağlantılarını Lazio lehine kullanarak kulübün bu birleşmeye karşı durmasını sağlar.
Artık taraflar ayrılmıştır; bir tarafta ırkçıların desteklediği Lazio, diğer tarafta azınlık olarak kabul edilen insanların sığındığı Roma...
Kısıtlı sportif başarılar
Başkentin küçük kardeşi Roma, abisinin müzesinde herhangi bir kupa bulunmazken 1941-42 sezonunda Serie A'yı şampiyon tamamlayarak rekabette bir adım öne geçti.
Hiçbir zaman kazanılan başarılarla ön plana çıkmayan bu rekabetteki ikinci kupa için 16 yıl beklemek gerekti. Lazio, 1958 yılında İtalya Kupası'nı kazanarak tarihinin ilk şampiyonluğunu elde etti.
60'lı yıllar Roma'nın üstünlüğüyle geçti. 1960-61 sezonunda Fuar Şehirleri Kupası ve 1963-64 sezonunda İtalya Kupası'nı müzesine götüren Roma, özellikle Lazio'nun Serie B'de yer aldığı 1968-69 sezonunda kazandığı ikinci İtalya Kupası ile adeta rakibine nazire yaptı.
70'li yıllar ise Lazio'nun 1973-74 sezonunda kazandığı Serie A şampiyonluğu ile noktalandı. Ancak bu şampiyonluktan önce hiç kimse Lazio'nun 24 yıllık kupa orucuna gireceğini tahmin edemezdi.
Hakimiyeti tamamen eline alan Roma, 1980-1991 yılları arasında 1 Serie A, 5 İtalya Kupası kazanarak bu şehrin en büyüğü benim mesajını çok net bir şekilde rakibine iletti.
Getty Images90'lı yılların sonunda tarihinin en iyi kadrosunu kuran Lazio, teknik direktör Sven-Göran Eriksson önderliğinde Pancaro, Nesta, Nedved, Vieri, Salas, Stankovic, Almeyda, Mihajlovic ile rakiplerine sahayı dar etti.
1968-69 sezonundaki Serie B şampiyonluğunu saymazsak 1998 yılında girdiğimizde, 98 yıllık tarihinde sadece 2 kupa kazanmış olan Lazio, 2000 yılını bitirirken bu sayıyı 9'a yükseltti.
Mavi beyazlı ekip bu süre zarfında 1 Serie A, 2 İtalya Kupası, 2 İtalya Süper Kupa, 1 UEFA Kupa Galipleri Kupası ve 1 UEFA Süper Kupa kazanarak hem tarhinin en başarılı günlerini yaşadı hem de rekabette dengeyi sağladı.
Lazio'nun yaptığı atakla sağladığı bu denge günümüzde hala sürmekte iki tarafın da net bir üstünlük sağlayamadığı bu rekabette majör kupa sayılarında Lazio'nun 1 farkla üstünlüğü bulunuyor (16-15).
26 Mayıs 2013 tarihinde iki takım ilk kez bir kupa finalinde karşı karşıya geldi. Lazio, İtalya Kupası finalinde Senad Lulic'in golüyle Roma'yı 1-0 mağlup etti ve kupayı müzesine götürmeyi başardı.
Rekabetin saha dışına taştığı o anlar
Müzeleri kupalarla dolup taşmayan iki takımın oluşturduğu bu rekabeti futboldan uzaklaştıran kara lekeler de mevcut.
Siyasi, kültürel ve sosyolojik açıdan tamamen farklı taraflarda duran bu iki kulüpten özellikle Lazio'nun taraftarları ırkçılık denildiğinde akla ilk gelen sembol olan svastikayı (gamalı haç) kullanmayı çok seviyor.
Şehrin her tarafına bu işareti bir şekilde yerleştirmeyi amaç edinen bu grup, 1998-99 sezonundaki Roma maçında eşine az rastlanır bir ayıbın altına imza attı: Tribünlerde yaklaşık 50 metrelik bir afiş ve üzerinde ise yazılmış şu yazı: "Auschwitz sizin vatanınız, fırınlar ise eviniz..."
Irkçılıktan bir türlü vazgeçmeyen Lazio taraftarı 2017 yılında ise Yahudi Soykırımı'nın simgelerinden biri olan Anne Frank'ın fotoğrafına Roma formasını montajlayarak bütün şehre yaydı.
Bu görüşün saha içindeki temsilcisi ise Paolo Di Canio'ydu. 1985-1990 ve 2004-2006 yılları arasında Lazio formasını giyen İtalyan oyuncu, yaptığı nazi selamlarıyla özdeşleşmişti.
Bu rekabetin tarihinde maalesef bir ölüm de bulunuyor. 28 Ekim 1979 günü Roma taraftarı Giovanni Fiorillo'nun elinden çıkan bir meşalenin gözüne girmesi sonucu Lazio taraftarı Vincenzo Paparelli hayatını kaybetti. Bugün hala Roma'nın çeşitli yerlerinde "Paparelli, intikamını alacağız" yazısını görmeniz mümkün.
Bunların dışında 2000 yılında oynanan derbide kendi kalesine attığı gollle Roma'nın maçı 1-0 kazanmasını sağlayan Lazio'lu Paolo Negro, her doğum gününde Roma taraftarlarının alaycı kutlamalarına maruz kalıyor.
Belki gerçekten futbol, sadece futbol değildir ama keşke bu rekabet özelinde sadece futbol olarak kalabilseydi.