Kylian Mbappe'nin Çinli lider Mao Zedong ile bağlantılı alaycı bir görsele dair sözleri fark edilmeden geçmedi; aksine birkaç saat içinde Real Madrid ve İspanya Ligi'nin stratejik bir pazardaki çıkarlarını tehlikeye atan ticari ve diplomatik bir krize dönüştü.
Bunun kanıtı yalnızca açıklamaların yarattığı öfkenin büyüklüğünde değil, aynı zamanda İspanyol futbolunda alışılmadık bir manzarada görüldü: Mbappe özür diledi, İspanya Ligi Başkanı Javier Tebas alenen özür sundu, ardından lig resmi bir açıklama yayımladı ve oyuncunun ve lig başkanının adımından yaklaşık tam bir gün sonra Real Madrid de onlara katılarak Çin halkından özür diledi.
520 milyon abone ve 430 milyon izlenme: İspanyol hamlesini açıklayan rakamlar
Kriz, Mbappe'nin Fransız program "The Bridge" ile yaptığı bir röportajdan bir kesitin yayılmasının ardından başladı. Bu röportajda yüz hatlarının kullanıldığı alaycı görsellerden bahsederek, yüzünün "Çinli diktatör" olarak nitelendirdiği bir adamın bedeni üzerine yerleştirildiği, Mao Zedong'a atıfta bulunan bir montaj görsele işaret etti.
Açıklamalar Çin'de öfkeli tepkiler yarattı ve İspanyol El Mundo gazetesinin haberine göre Weibo platformunda izlenme sayısı 430 milyonu aştı.
Ancak İspanya Ligi için asıl endişe kaynağı, Çin pazarıyla bağlantılı ticari çıkarların büyüklüğüydü.
Aynı kaynağa göre, lig geçtiğimiz 3 Ağustos'ta, devlete ait "China Mobile" şirketine bağlı "Migu" platformuyla, 2029-2030 sezonuna kadar uzanan bir ortaklık kapsamında sezonda 380 maçın yayınlanması için bir anlaşma duyurdu.
Haberde yer alan rakamlara göre platformun 520 milyondan fazla abonesi bulunuyor ve yıllık büyüme oranı yüzde 8'i aşıyor.
İspanya Ligi'nin mali verileri bu bahsin büyüklüğünü ortaya koyuyor; 2024-2025 sezonunda yayın haklarından 1,576 milyar euro gelir elde edildi ve bunun yaklaşık 748 milyon euro'su uluslararası pazarlardan geldi.
Çin'den gelen gelirler özel olarak açıklanmasa da, Asya pazarı ve Amerika Birleşik Devletleri, ligin dış gelirinin iki ana kaynağını oluşturuyor.
Bu nedenle El Mundo'ya göre, Çinli ortaklarla ilişkilerde yaşanacak herhangi bir bozulma devasa mali kayıplar tehdidi oluşturabilir.
Mbappe özür diledi, Tebas ligin çıkarlarını korumak için harekete geçti
Dün Mbappe, Fransızca, İngilizce ve Çince bir özür yayımladı. Yorumunun yerinde olmadığını ve Çin'deki insanların ve dünya genelindeki Çin topluluklarının duygularını incittiğinin farkına vardığını kabul ederek, Çin halkına ve tarihine saygı duyduğunu vurguladı.
Aynı gün Tebas da alenen özür diledi, oyuncunun açıklamalarının yol açtığı rahatsızlıktan dolayı üzüntüsünü dile getirerek, ligin Çin'e ve oradaki futbolseverlere saygı duyduğunu vurguladı.
Tebas ayrıca diplomatik olarak harekete geçti ve iki taraf arasındaki iş birliğinin sürdüğünü ve mevcut anlaşmaların korunduğunu teyit etmek için Çin'in İspanya Büyükelçisi Yao Jing ile bir toplantı gerçekleştirdi.
Lig başkanı, kurumunun taahhüdünün Çinli ortaklarla çalışmaya devam etmek olduğunu, böylece bireysel bir olayın elde edilen ilerlemeyi ya da ligi takip eden milyonlarca taraftarı etkilememesini sağlamak istediğini söyledi.
Bu hamleler biçimsel değildi; özür, Çin devlet televizyon kurumu İspanya Ligi maçlarının ve Mbappe ile bağlantılı içeriklerin yayınını askıya alıp, oyuncunun yer aldığı reklamları kaldırmışken geldi.
Böylece lig gerçek bir sınavla karşı karşıya kaldı: Tek bir oyuncunun açıklamalarıyla bağlantılı bir krizin daha geniş bir kopuşa dönüşmesine izin vermeden, önemli bir pazardaki yayın anlaşmalarını ve ticari ilişkileri nasıl koruyabilir?
Real Madrid özür dilemekte gecikiyor
Real Madrid'in tutumu daha karmaşıktı; İspanyol ve Fransız haberleri, kulübün başlangıçta Mbappe'nin kişisel açıklamaları ile kurumun tutumunu birbirinden ayırmaya bağlı kaldığını, Çin'deki ticari ilişkilerini sürdürmeye özen gösterdiğini aktardı.
Ancak bu yaklaşım, haberlere göre Çin tarafını ikna etmedi.
Mbappe ve Tebas'ın özrünün ardından Real Madrid bugün resmi açıklamasını yayımladı; Çin halkına, oyuncusunun açıklamalarının yol açmış olabileceği her türlü rahatsızlıktan dolayı üzüntüsünü dile getirdi ve Çin'e, tarihine, kültürüne ve vatandaşlarına, ayrıca kulübe sevgi besleyen milyonlarca Çinli taraftara saygı duyduğunu vurguladı.
Kulüp, Mbappe'nin sunduğu alenî özre katıldığını belirterek, kültürler arası saygı, bir arada yaşama ve karşılıklı anlayış değerlerine olan bağlılığını yeniledi.
3 sponsor ortaklıklarını sonlandırdı, Mbappe'nin forması tehlike çemberinde
Yansımalar televizyon yayınıyla sınırlı kalmadı, bizzat Mbappe'ye ait ticari sözleşmelere de uzandı.
Üç Çinli şirket, Fransız yıldızla ticari ilişkilerini sonlandırdığını duyurdu; bu, oyuncunun Çin'deki pazarlama imajına doğrudan bir darbe oldu.
Real Madrid'e gelince, çıkarları da tehlike altında görünüyor.
El Mundo'nun haberine göre kulüp, Mbappe'nin görüntü haklarının yüzde 20'sine sahip; uluslararası pazarlardaki ürün satış gelirlerinin yüzde 10 ila 15'i ise Fransız yıldızın formasının en çok satan forma olduğu Çin'den geliyor.
Bu rakamlar Real Madrid'in belirtilen gelir oranını fiilen kaybettiği anlamına gelmiyor, ancak kriz sürerse ya da daha geniş bir ticari boykota dönüşürse etkilenebilecek çıkarların büyüklüğünü ortaya koyuyor.
Paradoks ise, kraliyet kulübünün en önemli pazarlama varlıklarından biri olan Mbappe'nin adının, ürünlerinin satışlarını ve kulübün devasa bir pazardaki ortaklarıyla ilişkilerini etkileyebilecek bir krizle anılır hale gelmesinde yatıyor.
Tek bir maça 40 milyon Çinli izleyici: İspanya neden bu pazarı kaybetmekten korkuyor?
İspanya'nın endişesinin büyüklüğünü anlamak için, ligin yıllar boyunca Çin'de oluşturduğu kitleye bakmak yeterli.
El Mundo'nun haberinde yer alan rakamlara göre, İspanya'da oynanan son Barcelona-Real Madrid maçını "DAZN LaLiga" kanalı üzerinden yaklaşık 2 milyon 759 bin kişi izledi; buna karşın Çinli oyuncu Wu Lei'nin 2019'da Espanyol ile oynadığı ilk maç ülkesinde yaklaşık 40 milyon izleyici topladı.
Ayrıca İspanya Ligi, 2016'dan bu yana bazı maçları Asya seyircisine uygun saatlerde düzenlemeye başladı; bunların arasında Pekin'de akşam saat 19.00'a denk gelen, İspanya saatiyle öğlen saat 13.00'teki maçlar da yer alıyor.
Öğleden sonra oynanan maçlar şu anda cumartesi ve pazar günleri öğleden sonra saat 14.00'te gerçekleştiriliyor.
12 yıl boyunca lig, Şanghay ve Pekin'deki ofislerinin yanı sıra iş birliği ve sponsorluk fırsatlarını araştırmak için Hong Kong'daki bir ofis aracılığıyla Çin'de ticari bir varlık oluşturdu.
Habere göre, bu ofislerin iş hacmi beş yıl önce 11 milyon euro'yu aştı ve bu, verilerin mevcut olduğu en güncel dönem.
Bu nedenle endişeler tek bir maç ya da tek bir reklamla ilgili değil, aksine kademeli olarak inşa edilmiş ticari ve sportif bir ilişkinin geleceği ve krizin mevcut anlaşmaları ya da gelecekteki fırsatları etkileme ihtimaliyle ilgili.
Mbappe krizi, açıklamaların ötesinde bir mali sınava dönüşüyor
Özür silsilesi, İspanyol tarafların karşı karşıya kaldığı baskıların büyüklüğünü ortaya koyuyor: Mbappe öfkeyi dindirmeye çalıştı, Tebas ligin Çin ile ilişkilerini korumaya çabaladı, ardından Çin medya grubunun net ve alenî bir tutum talep etmesinin ardından Real Madrid resmi bir özür yayımlamak zorunda kaldı.
Migu platformunda 520 milyondan fazla abone bulunması, oyuncunun açıklamalarının izlenme sayısının 430 milyona ulaşması ve Real Madrid'in uluslararası ürün satışlarının yüzde 15'e varan bölümünün Çin pazarıyla bağlantılı olması göz önüne alındığında, İspanyol hamlesinin ardındaki nedenler anlaşılır hale geliyor.
Bununla birlikte, tehlike altındaki çıkarlar ile fiilen gerçekleşen mali kayıpları birbirinden ayırmak önemli; zira şu ana kadar Real Madrid'in ya da İspanya Ligi'nin olay nedeniyle uğradığı toplam nihai kayıpları belirleyen belgelenmiş rakamlar bulunmuyor.