Trabzon'un ticari çevrelerini sarsan sürpriz ve şok edici bir gelişmede, Mısırlı yıldız Muhammed Salah'ın adının reklam kampanyalarında kullanılması, 21 şirkete 50 milyon Türk lirasından fazlaya mal olan bir hukuki kâbusa dönüştü. Perde arkası ağır çaplı uluslararası bir hukuki hamleyi ortaya çıkaran bir dava söz konusu.
Hikâye, Trabzonspor'un kısa süre önce yayımladığı bir uyarı açıklamasıyla başladı. Kulüp bu açıklamada şirketleri ve dükkânları, Muhammed Salah'ın adını kulübün ticari faaliyetleri dışında ve gerekli lisanslar alınmadan kampanyalarda, reklamlarda ve ticari tanıtımlarda kullanmamaları konusunda uyardı.
İlk bakışta kulübün haklarını korumaya yönelik rutin bir adım gibi görünen bir açıklamaydı. Ancak Türk "61saat" sitesine bilgi veren kaynaklara göre gerçek tamamen farklı ve çok daha vahimdi.
Londra'dan gelen gizli ihtar
Trabzonspor'un hamlesinin tek başına alınmış bir karar olmadığı, aksine kulübün Mısırlı yıldız Muhammed Salah'ı doğrudan temsil eden ünlü bir İngiliz hukuk bürosundan aldığı resmi ve sert bir hukuki ihtarın ardından mecburen atıldığı ortaya çıktı.
Salah çapındaki yıldızların adının, görüntüsünün ve logosunun kullanım haklarının son derece katı sözleşmelerle korunduğu dünya çapında bilinen bir gerçek. Salah'ın temsilcileri, Trabzonspor yönetiminden müvekkillerinin haklarının izinsiz ticari kullanımını durdurmak için gerekli tüm önlemleri almasını talep etti.
Bu ihtar karşısında Trabzonspor, şirketlerin Salah'ın adını kullanmaya devam etmesi halinde kulübün kendisine de yönelebilecek hukuki sonuçlardan kaçınmak amacıyla, sözleşmesel ve hukuki yükümlülükleri çerçevesinde derhal harekete geçmek zorunda kaldı.
Sanık sandalyesindeki 21 şirket
Ancak bazı şirketler Trabzonspor'un ihtarını görmezden geldi, diğerleri ise ağır sonuçların boyutunu kavrayamadı.
Doğrulanan bilgilere göre süreç başka ve tırmanan bir seyir izledi; Trabzon'da ve diğer Türk illerinde faaliyet gösteren 21 şirkete karşı fiili hukuki işlem başlatıldı ve bu şirketlerin karşı karşıya kaldığı hak talepleri ile yasal cezaların toplam tutarının 50 milyon Türk lirasını aştığı öne sürülüyor.
Bazı şirketlerin ihtarın ardından Salah'ın adının geçtiği reklam ve kampanyalarını dükkân vitrinlerinden ve sosyal medyadan hızla kaldırdığı öğrenildi, ancak bunun takibatı durdurmadığı; geçmişteki kullanımlar nedeniyle hukuki işlemlerin hâlâ sürdüğü belirtildi. Bazı dükkân sahiplerinin, haklarında işlem başlatıldığının bildirildiği doğrudan telefon aramalarını avukatlardan aldığı ifade edildi.
Hukuk ile ekonomik koşullar arasında
Özel bir görüşmede, zarar gören iş sahiplerinden bir kısmı Trabzonspor kulübüne ya da yıldız Salah'a zarar verme gibi hiçbir niyetlerinin olmadığını vurguladı. Zor ekonomik koşullar altında bu astronomik rakamlarla karşı karşıya kalmanın kendileri için felaket boyutunda bir yük oluşturduğunu, bir adı reklam kampanyasında kullanmanın sonuçlarının bu denli vahim olacağını beklemediklerini belirttiler.
Bu şirketlerden bazılarının farklı dönemlerde Trabzonspor kulübünün sponsoru veya destekçisi olması, çelişkiyi daha da karmaşık hale getiriyor. Bu durum davayı iki boyut arasına yerleştiriyor: dünya yıldızlarının katı hukuki haklarının korunması ile iyi niyetli dükkân sahiplerinin ekonomik güçlükleri.
Tüm Türkiye'ye net bir mesaj
Bugün yaşananlar, Trabzonspor'un yalnızca reklam denetimine yönelik bir işlemi değil; Trabzon'daki ve Türkiye'nin her yerindeki tüm şirketlere yönelik son derece sert bir uyarı mesajıdır: Muhammed Salah'ın adının izin ve gerekli ticari haklar olmadan herhangi bir reklamda ya da tanıtım gösterisinde kullanılması milyonlara mal olabilir.
Daha da önemlisi, mesele reklamın "Instagram"dan silinmesiyle bitmiyor; geçmişteki kullanım bile tek başına şirketi hukuki sorumlulukla karşı karşıya bırakmaya ve ağır tazminatlar ödemesine yetiyor.