(Goal.com Özel) Avrupa Şampiyonası tarihi: 1960

İlki 1960 yılında Fransa'da düzenlenen turnuvanın kazananı Sovyetler Birliği'ydi...
EV SAHİBİ ÜLKE - FRANSA

Fransız futbol adamı Henri Delaunay'ın 1920'de Avrupa futbolu için belirlediği planlar, 1960'da düzenlenen ilk organizasyonla hayat buldu. Ancak Delaunay'ın bu hayalin gerçekleştiğini görmesine ömrü vefa etmedi. Ancak ilk organizasyonda Delaunay'ın ismi yaşatıldı.

Delaunay'un mirası olarak Avrupa Şampiyonası'nın final bölümüne ev sahipliği yapma hakkı ülkesi Fransa'ya verildi.
 
ELEME TURU

Turnuvaya katılacak takımlar 1958 ile 1950 arasında devam eden 22 aylık süreçte test edildi. UEFA üyesi ülkelerin büyük çoğunlukla katıldığı elemelerde, İtalya ve Batı Almanya gibi eksikler vardı.

1960'DAN BAZI HABERLER
* İlk böbrek nakli gerçekleştirildi.

* Alfred Hitchcock'in meşhur filmi Psycho izleyenleriyle buluştu.

* France ilk atom bombası teslerine başladı
Turnuvaya 17 takım katılma kararı aldı. 16 takımlı bir eleminaston sisteminin oluşturulması adına Çekoslovakya ve İrlanda arasında bir eleme maçı oynandı. İrlanda'yı geride bırakan Çekler, turnuvaya katılma hakı kazandı.

Turnuvanın ilk maçı SSCB ile Macaristan arasında oynandı. 100.000 Rus taraftarın izlediği karşılaşmada SSCB'nin 3-1'lik üstünlüğü vardı.

Türkiye de bu turnuvada temsil edildi. İlk maçta Romanya karşısında 2-0'lık bir galibiyet alınmasına rağmen, rövanş maçında alınan 3-0'lık mağlubiyet, turnuvadan erken veda anlamını taşıyordu.

Siyasi görüş farklılıklar ve politik çekişmeler, çeyrek final mücadelelerinde çirkin yüzünü gösterdi. Sağcı lider Franco'nun ülkesi, komünist SSCB'yle karşılaşmayı reddedince, Sovyetler direkt olara yarı final vizesi aldı. Final turnuvasında mücadele etme hakkı kazanan diğer ülkeler Fransa, Yugoslavya ve Çekoslovakya oldu.
 
FİNAL TURNUVASI

GOL KRALLIĞI

Milan Galic
Francois Cuette
Valentin Ivanov
Drazan Jerkovic
Viktor Ponedelnik
Ülke
Yugoslavya
Franse
SSCB
Yugoslavya
SSCB
Gol
2
2
2
2
2
3 doğu bloğu ülkesi ve Fransa'nın katılımıyla yarı final mücadeleleri başladı.

Sovyetler, Çekoslovakya engelini fazla zorlanmadı. Marsilya'daki maçta rakibini 3-0'lık skorla geçmeyi başaran SSCB, Çeklerin final umutlarını söndürdü. Valentin Ivanov (2) ve Viktor Ponedelnik'ten gelen goller, maçın skorunu belirledi.

Fransa 1958 Dünya Kupası'nın yıldızları Raymond Kopa ve Just Fontaine'in sakatlıklar, ciddi sıkıntılar yarattı. Galic'in golüyle geriye düşmesine rağmen 3-1'lik skor farkını yakalayan Fransızlar, maçın son bölümünde bu üstünlüğü koruyamadı ve tarihi bir hezimetle ilk Avrupa Şampiyonası'nda final oynama hakkını kaybetti.

Bu maçın moral bozukluğu, Çekoslovakya ile oynanan üçüncülük maçında da kendisini gösterdi ve Çekler evlerine bronz madalyayla gitti.
 
FİNAL
SSCB 2-1 Yugoslavya (uz.)

Dragoslav Sekularac ve Bora Kostic liderliğindeki Yugoslavlar, ilk yarıda daha etkili olan taraftı.

43. dakikada da Milan Galic'in golüyle öne geçmeyi başardılar.

Efsanevi Rus file bekçisi Lev Yashin'in başını çektiği direniş, SSCB'nin maça tutunmasını sağladı. İkinci yarının başında Slava Kalistratovich Metreveli'nin beraberlik golü de bu direncin artmasını sağladı.

Maçın normal süresi 1-1'lik skorla biterken, uzatma dakikalarında Ponedelnik'in attığı gol, SSCB'nin ilk turnuvada kupaya uzanmasını sağladı








 
TURNUVANIN EN İYİ OYUNCUSU

Turnuvayı 5 oyuncu da eşit gol sayılarıyla tamamladı. Ancak bu isimler içinde bir oyuncunun öne çıktığını söylemek lazım. Ancak Viktor Ponedelnik'in attığı ve SSCB'ye kupayı getiren golün anlamı bir başkaydı.

Kupayı getiren golün kariyerinde ayrı bir yeri olduğunu belirten Ponedelnik, "Bir futbolcunun hayatında çok önemli anlar ve maçlar vardı. O gol benim kariyerimin zirve noktasıydı" demişti.

Şuanda 74 yaşında olan Ponedelnik, 1966 yılında sakatlığı nedeniyle aktif futbol hayatını bitirse de spor yazarı, teknik direktör ve federasyon danışmanlığı gibi görevlerle oyundan asla kopmadı.
 
TURNUVANIN UNUTULMAZ ANI

SSCB'nin kaptanı Igor Netto'nun ellerinde Henri Delaunay Kupası'nın yükselmesi, turnuvanın akıllardan silinmeyen anıydı. Sovyet oyuncular, atletik, fit ve vakur bir şekilde seramoni için kürsüye geldiler. İlk turnuvayı fazla ciddiye almadıkları gözlenen birçok ülkenin aksine, organizasyona çok iyi hazırladıkları gözlenen Sovyetler, hak edilmiş bir başarıyı kazanmanın mutluğunu yaşadı.
 
TURNUVANIN MAÇI
Fransa 4-5 Yugoslavya

Gol düellosu şeklinde geçen mücadele, turnuvaya damgasını vurdu. İlk 12 dakikada Galic ve Jean Vincent'ten gelen karşılıklı goller, taraftarın mükemmel bir maç izleyeceğinin habercisiydi.

Francois Heutte, Fransızlara ilk yarı bitmeden attığı golle bir moral üstünlüğü getirdi. Maryan Wisnieski 53. dakikada ev sahibi ülkeyi 3-1 öne geçirse de Ante Zanetic'in attığı gol Yugoslavların kolay vazgeçmeyeceğinin göstergesiydi.

Heutte ve Knez'den gelen karşılıklı gollerden sonra sahneye Drazen Jerkovic çıktı ve bronz madalyayı Yugoslavya'ya getirdi.