'Sportif Direktör' kimdir, ne yer, ne içer?

Fenerbahçe’nin Aykut Kocaman’ı sportif direktörlüğe getirmesi son derece önemli. Ancak konu birçok soru işareti taşıyor. Goal.com yazarı Onur Yazıcıoğlu, “sportif direktör ne iş yapar” sorusunu didiklerken, bu görevi ilk ifâ edenlerin de kimler olduklarını buldu.
Fenerbahçe bu transfer sezonunda ilginç hamleler yapıyor. Oyuncu tercihleri doğrudur-yanlıştır, ayrıca tartışmamız mümkün; ancak sportif direktör olarak Aykut Kocaman’ın kulüpte görevlendirilmesi son derece ilginç ve üzerinde durulması gereken bir konu. Yıllar önce kovalanarak gönderilen 'Aykut'a bugün 'Aykut Kocaman' olarak bu görevin verilmesi, bir anlamda iade-i itibar niteliği taşıyor. Fenerbahçe, Kocaman’dan özür diliyor... 

CEO da denendi 

İşin bir diğer tarafı da kuşkusuz bu sportif direktörün Fenerbahçe’de ne gibi bir işe yarayacağı. Fenerbahçe’nin bu tarz girişimleri zaman zaman oluyor aslına bakarsanız. Geçici olarak görev alan Tamer Güney, teknik danışman titrini kullanmıştı örneğin. 2005 yılında Aziz Yıldırım, Levent Ersalman’ı CEO olarak atamış, beş ay sonra Ersalman istifa etmişti. Bunun ardından da bir daha CEO görmedik. Bu durum da çok eleştirilmişti; fakat ABD’de patlayan krizin ardından en çok eleştirilen kişiler, büyük şirketlerin CEO’ları olmuştu. 

Gelin şimdi sportif direktörlük konusuna geri dönelim ve uluslararası alanda bu pozisyonun ne anlama geldiğine bakalım ve Fenerbahçe’de bu sürecin nasıl işletilebileceği üzerine biraz kafa yoralım. 

İngilizler başlattı 

BBC’nin bu konuyu ele alan haberinde Leicester’ın eski sportif direktörü Dave Basset, bu pozisyonun görev tanımını çok açık bir şekilde yapmış: “Sportif direktör bir tampondur. Futbol takımıyla ilgili yönetime hesabı veren kişidir. Öte yandan da teknik direktörü asiste etmekle yükümlüdür. Futbolla ilgili deneyimlerini hem teknik direktörle hem de yönetimle paylaşır. Ancak özellikle yönetimle paylaşır çünkü kulüp yöneticilerinin bu tür deneyimleri yoktur.” 

Daha genel bir tarif yapıp, sportif direktörün, teknik direktörden nerede ayrıldığına bakmak gerekirse şöyle farklılıklar sayabiliriz: Teknik direktör, gün gün takımın durumuyla ilgilenecek kişidir. Form durumları, taktiksel hamleler, oyun anlayışının geliştirilmesi, futbolcuların kişisel gelişimi gibi konular, teknik direktörün işi. Öte yandan takımın transfer ve kamp bütçeleri, oyuncu takip sistemi (scouting), gençlik geliştirme birimi (altyapı) sportif direktörün sorumluluk alanıdır.  

Önce Busby denedi ve yanıldı  

Sportif direktör ya da futbol direktörü diye adlandırdığımız bu pozisyonun çıkışı, birçok futbol buluşunda olduğu gibi yine İngiltere’de gerçekleşmiş. 1969 yılında “Genel Menajer” titriyle yola devam kararı alan Manchester United’ın efsane ismi Matt Busby, teknik direktör olarak Wilf McGuinness’ı atamış, sonra onun görevine son vererek yeniden takımın direksiyonunu doğrudan kendi eline almıştı.  Fakat gerçek anlamda sportif direktörlük yapan ilk kişi olarak, Southampton’dan Lawrie McMenemy’yi kabul etmek mümkün. 1973’te teknik direktör olarak işbaşı yapan İngiliz, 1981 yılında Alan Ball’u teknik direktörlüğe atamıştı. McMenemy; Dave Merrington ve Graeme Souness’ı da göreve getiren kişi oldu, üç ayrı hocayla çalıştı.   1979 yılından beri Bayern Munich’te bu görevi yapan Uli Hoeneß de bu isimler arasında anılması gereken bir futbol aktörü; unutmadan söylemiş olalım.  


Lawrie McMenemy

Fenerbahçe’de Aykut Kocaman’ın rolüne dönersek... Herkesin aklında "Aykut Kocaman’ın yetki sınırları ne olacak?" gibi bir soru var. Çok yersiz bir soru bu. Sportif direktörlük pozisyonunun sonu, pek tabii Fenerbahçe CEO’sunun sonu gibi olabilir. Bu pozisyon işe yaramıyor denebilir. Sportif direktörlüğün Fenerbahçe’de işleyip işlemeyeceğini, Aykut Kocaman’ın bu işte ne kadar başarılı olacağı belirleyecek. Eğer ki Kocaman; yukarıdaki görev tanımlarına uygun bir sistem oturtmayı başarırsa bu iş rafa kalkmaz ve devam eder. Aksi takdirde yönetime de çok kızmamak lazım, denemek bile önemli adım kabul edilmeli.

Onur Yazıcıoğlu, Goal.com