De Koning van Denemarken
Christian Eriksen werd geboren in het idyllische stadje Middelfart, Denemarken. Na gespeeld te hebben in de jeugd bij de lokale club Middelfart en Odense, maakte hij de overstap naar Ajax waar hij zijn doorbraak beleefde en vervolgens de stap maakte naar Londen. Sinds zijn komst bij Tottenham Hotspur in 2013 is de Deen een superster in de Premier League geworden en de held van zijn land.
Goal en SPOX hebben gesproken met Eriksen’s voormalige coaches Morten Olsen, Martin Jol en Glen Riddersholm. Mario Götze, Eriksen stond op het punt hem te vervangen bij Borussia Dortmund, biedt ook inzichten, naast ex-collega’s Urby Emanuelson en Lesly de Sa.
Het is een verhaal van een bescheiden begin, een stille jongen die zich transformeert in een formidabel talent en onderweg verfrissende, rationale beslissingen neemt. Onaangedaan door de glinsterende allure van topclubs zoals Chelsea, koos Eriksen het pad dat het meest geschikt was voor hemzelf.
De Aftrap
Gele confetti regent op de schouders van de slanke, blonde tiener. De Bredase fans brullen hard, een kakofonie van zang en geluid. Christian Eriksen kijkt even naar de bron, terwijl er nog steeds gele stukjes papier om hem heen vallen.
Hij neemt zijn plaats in tussen Rasmus Lindgren en Kennedy en staart recht voor zich uit. Het lawaai van de supporters van de tegenstander hindert hem niet. Je zou niet gedacht hebben dat, in een paar minuten tijd, hij zijn eerste seniorenwedstrijd als een profvoetballer ging spelen
Het was pas de dag ervoor dat trainer Martin Jol flirtte met het idee om hem te laten starten. Toch was de schok niet minder toen hij zijn naam op het tactiekbord van Ajax zag voorafgaand aan de wedstrijd.
“Christian was pas 17, maar hij was al zo goed dat ik dacht dat het verkeerd zou zijn hem niet te laten starten”, herinnert Jol zich.
“Het was alsof Christian geen emoties had. Hij keek me recht aan en zei: ‘Oké. Ik speel.’ Meestal zouden jongens van die leeftijd zich zorgen maken of overdenken, maar Christian was niet zo.”
De thuisfans bleven liedjes zingen. Zo hard zelfs dat Eriksen later herinnert zich onder de indruk te zijn van de enorme kracht ervan. De wedstrijd van vandaag is niet alleen een mijlpaal voor de Deen.
Kort voor de aftrap in het bijna uitverkochte NAC Stadion wordt Eriksen omhelsd door Luis Suárez, die destijds zijn debuut maakte als Ajax-aanvoerder. De internationale en huidige superster van Barcelona, met lang haar en nummer 16 op zijn shirt, fluistert woorden van bemoediging in zijn oor.
Eriksen knikt in dankbaarheid voor het advies van zijn aanvoerder. Kort daarna maakt hij zijn eerste contact met de bal. Het is de aanraking die het ware begin van zijn carrière markeert – en het begin van een opmerkelijke en formidabele stijging.
Eriksen was al een jong talent tijdens zijn verblijf in Nederland, en zijn vroege belofte zou uiteindelijk zijn jaren als buitengewone spelmaker eerst in Amsterdam en vervolgens in Londen vormgeven. Goal en SPOX hebben gesproken met voormalige teamgenoten en coaches van de Deen die hem hielpen transformeren van een veelbelovende jeugdspeler van Middelfart in Denemarken tot lid van de voetbalelite.
Het Begin
Een peuter staart in de camera met grote ogen vol verwondering. “Mijn verhaal begon in Middelfart”, schreef Eriksen op Instagram in juli 2016, “waar ik ervan droomde profvoetballer te worden. Nu leef ik mijn droom.”
Het kind op de foto? Eriksen. Voor hem is Middelfart de plaats waar alles begon. Middelfart ligt in het zuiden van Denemarken op het eiland Funen. In de Middeleeuwen stond Middelfart bekend als een belangrijke haven.
Tegenwoordig heeft de stad echter een bevolking van 15.000 inwoners en staat zelfs niet in de top 20 van grootste gemeenten in de regio Syddanmark. Het is een vredige start. Het heeft een dierenpark, een keramiekmuseum, een theater, een cultureel centrum, een kleine haven en een 1700 meter lange snelwegbrug. En het heeft natuurlijk genoeg voetbalvelden.
Het senioren herenteam van Middelfart en de opleiding trainen op acht verschillende velden. Zeshonderd kinderen en jonge volwassenen tussen de leeftijd van vijf en zeventien zijn actief bij de club, waarvan het seniorenteam momenteel speelt in de Deense derde divisie. De eindeloze vierkante meters groen van de club, het cafetaria en het recreatiecentrum waren Eriksen’s thuis voor ongeveer een decennium. Het was hier dat hij zijn vormende jaren heeft doorgebracht als een kleuter tot een tiener, en waar hij de basis leerde kennen van wat hem zou veranderen in een van de grootste spelers van zijn generatie.
De familie Eriksen woont op een steenworp afstand van het clubterrein en de ouders van Christian, Thomas en Dorthe, wonen daar nog steeds. Christian komt zo vaak als hij kan naar huis en ziet nog steeds zijn jeugdvrienden. Op driejarige leeftijd was hij al aan het voetballen, beginnend in de tuin van het ouderlijk huis.
“Voetbal is altijd al een groot ding in mijn familie geweest”, zegt Eriksen.
Zijn kleine zusje speelde ook voetbal, naast zijn beide ouders. Zijn vader, een salesmanager in de auto-industrie, was zo getalenteerd dat hij bijna zelf profvoetballer werd.
“Vanaf het allereerste begin”, zegt Eriksen, “heb ik altijd voetbal gespeeld. Ik speelde badminton en won zelfs een toernooi, maar het ging allemaal om voetbal.”
Het was duidelijk dat Eriksen al van jongs af aan bijzonder was. “De zoon van onze buurman was ongeveer drie jaar ouder en op een dag was hij gewoon aan het voetballen met zijn vrienden”, herinnert Thomas zich in een interview met Jyllands-Posten.
“Christian rende naar hen toe en deed mee. Vandaar zagen we dat hij net zo goed was als iemand die twee keer zo oud was als hij.”
De bal was zijn beste vriend. Letterlijk. “Hij sliep in bed samen met de bal tot hij 10 jaar oud was. De bal was zijn knuffel”, zegt Eriksen’s vader.
Het was ook zijn vader die hem een van de belangrijkste lessen leerde die nog steeds ingebakken zit in het DNA van Eriksen: dat je je altijd bewust moet zijn van je ego en nederig moet zijn.
“Zijn vader trainde hem als een kind en vertelde hem dat een voetballer niets waard is. Het is tot op de dag van vandaag bijgebleven bij Christian”, vertelt Glenn Riddersholm, die Eriksen coachte in het team van Denemarken Onder-17.
Thomas was de coach van een van de meest getalenteerde jeugdploegen van zijn zoon. In een Onder-12-toernooi in 2004 met de beste clubs van het land eindigde Middelfart als vijfde. In vier van de vijf seizoenen nam het team deel aan de lokale kampioenschappen zonder maar één keer te verliezen.
“We hebben geprobeerd hen te leren dat het goed is om te bal te hebben en er iets mee te doen”, vertelde Thomas aan de Guardian. “We speelden vooruit, niet achteruit.”
Zijn vader was ook degene die onmiddellijk verbeterpunten zou bespreken in de autorit van de wedstrijd naar huis. Een vriend die altijd in dezelfde ploeg van Eriksen speelde is Rasmus Falk, die momenteel onder contract staat bij FC Kopenhagen en een speler die Eriksen al sinds zijn vijfde jaar kent.
Een keer, toen Middelfart in de rust met 4-0 achterstond, leken ze geen opties te hebben. Niets werkte. Tonny Hermansen, die het team coachte na de vader van Eriksen, herinnert zich hoe het slimme duo naar een hoger niveau tilde: “Christian en Rasmus kregen de bal, combineerden en scoorden. En toen scoorden ze opnieuw en opnieuw. En opnieuw.”
De jonge Eriksen hield ervan te dribbelen, bouwde geïmproviseerde doelpalen in de tuin en deed zijn jeugdidolen Francesco Totti en Brian en Michael Laudrup na. Vandaag speelt Eriksen nog steeds een belangrijke rol in Middelfart.
Zijn shirts sieren de faciliteiten van de club, en zijn verhaal heeft talloze jonge Deense talenten geïnspireerd om in zijn voetensporen te treden en hen ertoe te bewegen hun dromen waar te maken.
“Tegenwoordig is de naam Middelfart belangrijk”, zei Claus Hansen, de voorzitter van de club, tegen de Guardian. “De kinderen denken: ‘Christian Eriksen komt uit Middelfart, dus ik wil ook bij Middelfart spelen.’”
Na 10 jaar was het echter tijd voor Eriksen om het nest te verlaten en verder te gaan. Op zijn dertiende verhuisde hij naar de jeugdopleiding van Odense om zo dicht mogelijk bij zijn geboorteplaats te blijven. Het is hier dat hij volwassen is geworden van getalenteerde jeugdster van de C-lijst tot het Deense talent van de eeuw en het duurde niet lang voordat topclubs op hem jaagden en door miljoenen werd bekeken.
Het talent van de eeuw
Gedurende zijn 24-jarige carrière coachte Riddersholm slechts één speler die hij zelden moest bekritiseren.
“Je moet in gedachten houden dat hij 17 jaar oud was en toch zo graag wilde ontwikkelen. Ik had zelfs geen tijd om hem onder mijn hoede te nemen”, herinnert de 46-jarige zich. Riddersholm coacht momenteel Sonderjyske uitkomend in de Deense Superliga.
Hij vervolgt: “Mijn tijd met Christian was iets dat ik met geen ander heb meegemaakt.”
Riddersholm was Eriksen’s coach bij Denemarken Onder-17, en hij herinnert nog steeds met veel plezier het moment waarop ‘Christian Eriksen: Middelfart jeugdtalent’ veranderde tot ‘Christian Eriksen: internationale superster’.
“Ik wist dat er een jongetje was die zo goed was dat iedereen constant alleen maar over hem praatte”, zegt hij. “Toen ik zijn coach werd, zag ik dat de lof niet overdreven was. Hij leest de wedstrijden slim en ziet dingen die de anderen niet zien, en hij is verreweg de beste die ik ooit heb getraind.”
Het maakt niet uit met wie je praat over de jonge Eriksen, iedereen is het erover eens: ze waren nog nooit eerder zo’n sensatie tegengekomen.
“Hij is absoluut een van de meest getalenteerde spelers die ik ooit heb gezien”, zegt Urby Emanuelson, die met Eriksen speelde bij Ajax.
En Jol, die Eriksen zijn eerste basisplaats in de Eredivisie gaf, is onwrikbaar in zijn lof.
“Hij was de meest technische speler die ik ooit van zijn leeftijd had ontmoet en ik heb natuurlijk met toptalenten kunnen werken bij Tottenham en Hamburg. Maar niemand was zo goed als hij.”
In de stad Odense, 45 kilometer ten oosten van Middelfart, werkte de jonge Eriksen hard om zijn reis als voetballer te realiseren, net zoals hij dat in zijn carrière zou doen. De kern van de filosofie van Eriksen was het waarderen van bescheidenheid.
“Christian was altijd ‘down to earth’”, zegt Riddersholm. “Zijn collega’s zouden altijd streven naar erkenning en roem, maar Christian zag zichzelf nooit als iets buitengewoons.”
“Toen hij jonger was, ijlde iedereen over zijn vaardigheden en prees zijn capaciteiten. Maar Christian bleef rustig en ongemoeid. Hij werkte hard en was altijd kritisch over zichzelf.
Ondanks zijn bescheidenheid, was Eriksen zich ervan bewust dat hij talent had. Eens vroeg Riddersholm hem tijdens de training of hij zich ervan bewust was hoe goed hij was.
“Hij keek me in de ogen en zei, alsof het de normaalste zaak van de wereld was: ‘Ja coach, dat weet ik.’ Dat onderscheidde hem van de meeste andere kinderen van zijn leeftijd. In plaats van alles naar zijn hoofd te laten schieten, maakte hij nooit ergens iets groots van. Het dreef hem gewoon vooruit.”
Hij vervolgt: “Hij was een heel stille jongen. Niet verlegen; gewoon introvert. Hoewel hij niet uitgesproken vocaal was, was hij een natuurlijke leider op het veld. Hij leidde het goede voorbeeld en deed eenvoudige dingen in wedstrijden die gewoon spectaculair waren.”
Een keer nam de Deense jeugd deel aan een juniorentoernooi. Eriksen miste een vroege strafschop in een belangrijke wedstrijd.
“Hij liet zijn hoofd geen seconde hangen vanwege schaamte. In plaats daarvan claimde hij verantwoordelijkheid en nam hij de leiding. Uiteindelijk scoorde hij twee keer in een wedstrijd die met 3-1 werd gewonnen”, herinnert Riddersholm zich.
“Deze wedstrijd liet zien hoe begaafd hij was. Hij was niet alleen fysiek getalenteerd – hij was ook mentaal intelligent.”
Glen Riddersholm
Glen Riddersholm
In 2006 won Eriksen samen met zijn teamgenoot en vriend Rasmus Falk het Onder-16 kampioenschap met Odense. Het duo trok grootschalige aandacht, maar deze keer strekte de belangstelling zich uit tot voorbij de Deense grenzen.
Scouts van ver kwamen om Eriksen te zien spelen en ze werden getrakteerd op beelden van de jonge spelmaker die droompass na droompass gaf, vrije trap na vrije trap. Zelfs vandaag, tijdens hun seminars, laat de Deense voetbalbond nog steeds video’s zien van Eriksen die tijdens training vrije trappen neemt.
Na drie jaar bij Odense was Eriksen klaar om de wereld te veroveren. Hij had aanbiedingen van verschillende topclubs en iedereen wist dat het tijd was voor het jonge talent om het comfort van zijn thuisland te verlaten om elders geschiedenis te gaan schrijven.
Bij de Nederlandse club Ajax zijn er strikte regels. Een van die regels is dat jeugdspelers een proefperiode moeten doorlopen voordat de onderhandelingen beginnen. Er zijn geen uitzonderingen. Behalve voor Christian Eriksen.
De Keuzevrijheid
Ajax had zijn interesse in Eriksen bekendgemaakt bij zijn vader Thomas en zijn voormalige club Odense en zij vroegen hem om voor een proefperiode naar Amsterdam te komen. Maar Eriksen’s vader weigerde hun verzoek.
“Christian is zo vaak verhuisd en hij heeft al gespeeld voor Onder-17 van zijn nationale ploeg. Hij moet ook naar school”, zei Thomas Eriksen in een interview met Jyllands-Posten.
Het was een carrièrebepalende beslissing en een beslissing die de loop van de toekomst van Eriksen had kunnen beïnvloeden – in voor- en tegenspoed.
Er was één man in het bijzonder die de ernst van de zaak begreep: John Steen Olsen .
Olson, ooit een profvoetballer en Deens international, begon in 1995 als scout voor Ajax te werken en specialiseerde zich in het identificeren van talenten uit Scandinavië. Hij was het speerpunt bij de transfer van Zlatan Ibrahimovic in 2001 en staat bekend om het hebben van een speciaal oog voor het uitkiezen van jonge, opkomende talenten.
De 76-jarige was zo enthousiast over het vooruitzicht van Eriksen dat hij Ajax’s technisch directeur Danny Blind kon overtuigen om samen met hem naar Denemarken te gaan en het gezin van Eriksen ervan te overtuigen van mening te veranderen.
Toen Eriksen zich in 2005 bij de jeugdopleiding van Odense meldde, had hij al de aandacht getrokken van Europese topclubs. Er waren tijden dat scouts bijna dagelijks de Odense-spelers observeerden, en er waren, naast Ajax, vertegenwoordigers van onder meer Barcelona, Chelsea en AC Milan.
“Mijn maatje Rasmus en ik gingen voor een proefperiode naar Chelsea”, zegt Eriksen. “Ik speelde drie wedstrijden voor hun Onder-18-ploeg en deed toen hetzelfde bij Millwall, West Ham en een andere club waarvan ik de naam op dit moment niet kan bedenken. Ik zag mensen zoals José Mourinho en Didier Drogba rondwandelen en beroemde spelers die allemaal samen lunchten. Maar voor mij was het destijds te veel. Het was gewoon een te grote stap.”
Eriksen was evenzeer verrast als hij geïrriteerd was door de elite professionaliteit en discretie getoond op het terrein van the Blues. Het was de eerste keer dat hij echt een gevestigde voetbalclub tegenkwam, en inderdaad, het was niet iets dat hij thuis had meegemaakt.
“Waar ik vandaan kom, was alles vrij toegankelijk. Iedereen kon het trainingsveld betreden en doen wat ze wilden”, herinnert hij zich.
“Bij Chelsea waren er twee poorten die 24 uur per dag werden bewaakt door beveiligingspersoneel. Het deed me beseffen hoe groot de club was. Dat maakte me een beetje terughoudend. Als een rustige Middelfart-jongen was het een compleet andere wereld.”
Eriksen voltooide ook een proefperiode in Catalonië, waar hij vijf dagen doorbracht met de jeugd van Barcelona.
“We speelden tegen het Catalaanse nationale team en ik raakte in 90 minuten driemaal de bal”, herinnert Eriksen zich.
“Ik rende 90 minuten achter de bal aan, maar ik heb ‘m nooit gehad. Ik weet niet wat me die dag is overkomen. De training ging goed, maar tijdens de wedstrijd dacht ik bij mezelf: ‘Ik zal hier toch niet zijn.’ Misschien was het omdat iedereen in het Spaans sprak.”
Uiteindelijk werden proefperiodes een vormende ervaring voor Eriksen. Hij voltooide een derde proefperiode in Italië, bij de club waarvoor zijn idool Brian Laudrup ooit speelde.
“We hebben een week bij Milan doorgebracht toen Christian pas zestien was”, zegt zijn vader Thomas. “Het was erg leuk. Ze hadden een goed trainingsveld en een goede staf en we spraken met de jeugdcoaches die ook geïnteresseerd waren in Christian. Maar Odense eiste een vergoeding die veel te hoog was.”
Vader en zoon zouden waarschijnlijk hebben ingestemd met een verhuizing naar elders, zegt Thomas, maar er waren geen concrete gesprekken tussen de club en de speler. Terwijl andere tieners misschien ontmoedigd waren, hield Eriksen gewoon zijn hoofd omhoog. Zijn voormalige coach Anders Skjoldemose vertelde in gesprek met de Guardian:
“Toen hij terugkwam van de proefperiodes, vroegen de andere jongens hem: ‘Hoe was het in Milaan? Christian antwoordde: ‘Het was goed. Ben je nu klaar om te trainen?’ Andere kinderen zouden de wolk nooit hebben verlaten.”
Eriksen Sr. bevestigt: “Hij had net zo veel plezier aan het trainen met Odense de volgende dag. Daar komt zijn mentale kracht uit. Het had geen invloed op hem dat deze grote clubs hun interesse in hem bleven tonen.”
Eriksen’s nuchterheid was opnieuw duidelijk toen hij naar Ajax verhuisde. Het was de stap die het belangrijkste bleek te zijn.
Ontwikkeling richting Volwassenheid
De wedstrijd tegen NAC Breda eindigt in een teleurstellend 1-1 gelijkspel. Het is een teleurstellend resultaat voor het sterke Ajax tegen een mindere ploeg. De kloof tussen henzelf en PSV is al negen punten. En toch, ondanks de zware bergopwaartse strijd, was er een luchtpuntje in Eriksen.
“Hij speelde als een 25-jarige. Als je zo jong bent, wil je meestal niet te avontuurlijk zijn met de bal, zodat je geen fouten maakt. Maar Christian heeft nog nooit zo gespeeld. Hij nam altijd risico na risico”, zegt Jol over Eriksen’s seniorendebuut, dat lovend werd ontvangen door de Nederlandse pers. Sommige journalisten bestempelden hem zelfs als de ‘nieuwe Wesley Sneijder’, het Ajax-icoon dat in 2007 vertrok naar Real Madrid.
“Wat ik nooit zal vergeten”, herinnert Jol zich, “is zijn glimlach. Christian was niet iemand die hardop lachte. Nee – hij glimlachte en als hij lacht, weet je dat hij gelukkig is. Als hij goed speelde, was er altijd die glimlach van hem na de wedstrijd.”
Jol die kan het weten. Hij kent deze glimlach maar al te goed. Nadat hij Eriksen promoveerde naar de eerste ploeg en hem liet debuteren op die koude dag in januari, bleef Ajax 23 Eredivisie-wedstrijden op rij ongeslagen. Eriksen speelde 18 van die wedstrijden.
En toch waren het onbekende tijden voor Ajax. Ze hadden de Eredivisie al een tijdje niet gewonnen. Ze hebben een beetje een periode van droogte doorgemaakt.
De ploeg bestond uit de huidige Spurs-sterren Jan Vertonghen en Toby Alderweireld, evenals voormalige Barcelona-spelers Oleguer en Gabi en de nu oud-Manchester United-speler Daley Blind (die inmiddels is teruggekeerd naar Ajax). Dan was er Luis Suárez, mogelijk de beste nummer negen van de wereld tegenwoordig, evenals Marko Pantelic, Maarten Stekelenburg, Emanuelson en Gregory van der Wiel. Het was dus een elite verzameling sterspelers die zich al op het hoogste niveau hadden gevestigd
“We hadden op dat moment geen nummer 10. We speelden in een 4-3-3-systeem met een nummer zes en twee achten, maar ik wilde een echte nummer 10”, herinnert Jol zich. Hij probeerde Siem de Jong uit als spelmaker, maar hij was niet tevreden. “Hij was goed, maar Christian was uniek”, voegt hij eraan toe.
Eriksen toonde al op zeventienjarige leeftijd zoveel belofte dat Jol eenvoudig geen andere keuze had dan jongeling te gebruiken.
“Nu heeft Ajax Frenkie de Jong, die een vergelijkbaar pad heeft bewandeld. Maar Christian is nog steeds waarschijnlijk het grootste talent van de club van de afgelopen 15 tot 20 jaar.”
Eriksen werd gebruikt in veertien van de zestien resterende competitiewedstrijden. Inderdaad, na zijn debuut, wonnen ze vijftien van hun zeventien competitiewedstrijden (met de andere twee gelijk), maar aan het einde van het seizoen was het niet genoeg om te titel te pakken.
In de eerste helft van het volgende seizoen begon Ajax opnieuw behoorlijk – het won tien van de zeventien wedstrijden. Eriksen speelde in deze periode slechts een kleine rol en begon slechts vier wedstrijden. In december stond Ajax op de vierde plaats achter PSV, FC Twente en FC Groningen.
Jol werd ontslagen en de leidinggevende taken werden overgedragen aan Onder-19-trainer Frank de Boer. Het was hier dat het volgende hoofdstuk begon. Voor Ajax en voor Eriksen.
De Boer nam het over als trainer van Ajax op 6 december, slechts twee dagen voor de wedstrijd die alles veranderde.
De meegereisde Ajax-fans namen plaats in het uitverkochte San Siro, een legendarisch stadion dat AC Milan hun thuis noemde. Hun fort. De schijnwerpers verlichtten de avond, het anthem van de Champions League werd gezongen en het was een sfeer die kippenvel uitnodigde – evenals de grootste namen in het voetbal.
Ronaldinho, Robinho, Andrea Pirlo, Clarence Seedorf, Thiago Silva, Massimo Ambrosini en Mathieu Flamini behoorden tot de Milanese spelers die de wedstrijd begonnen. Zlatan Ibrahimovic en Kevin-Prince Boateng zouden later als wisselspelers hun opwachting maken. Aan de andere kant van het veld stond de achttienjarige Christian Eriksen. Eriksen had geen bijzonder gedenkwaardige wedstrijd, maar speelde met het vertrouwen van een doorgewinterd talent van wereldklasse.
De jonge Deen schoot en gaven passes over grote afstand. Rechts, links en opnieuw rechts. Eriksen won zijn fysieke duels en gaf Suárez meer ballen dan elke andere speler. Een van de gevaarlijkste schoten van de international van Uruguay kwam uit een Eriksen-pass en het zweefde hoog boven Milan-doelman Marco Amelio en over de lat.
Ajax won de wedstrijd met 2-0 dankzij doelpunten van Demy de Zeeuw en Alderweireld. Het was hier dat Christian Eriksen, die een passnauwkeurigheid van 93 procent had, zichzelf op het grote podium had aangekondigd. Vanaf dat moment speelde Eriksen elke wedstrijd.
Onder leiding van De Boer, die Eriksen al kende van Onder-19, startte de Deen alle resterende competitiewedstrijden van het seizoen 2010/11. Het maakte in totaal vijftien keer van de zeventien wedstrijden de negentig minuten vol. Eriksen was de sleutel om ervoor te zorgen dat Ajax niet worstelde toen aanvoerder Suárez in januari naar Liverpool vertrok – en later dat seizoen werden ze eindelijk weer kampioen in de Eredivisie.
“Het was de eerste titel in zeven jaar, dus je zag hoeveel dat voor iedereen bij de club betekende. Dat was een groot iets”, vertelt Eriksen.
De volgende twee seizoenen brachten Ajax nog twee titels. Eriksen was cruciaal in hun Eredivisie-winnende seizoenen. In zijn laatste twee seizoenen bij de Nederlandse club noteerde hij 30 assists (het op één na beste totaal in de Eredivisie na Dries Mertens met 31), behield de beste passnauwkeurigheid en had de meeste assists uit dode-spelsituaties.
Emanuelson, die vijf en een halfjaar ouder is dan Eriksen en destijds de onbetwiste sterspeler was bij Ajax, herinnert zich: “Na het vertrek van grote spelers als Rafael van der Vaart en Sneijder deed Eriksen hen snel vergeten.” Het is het natuurlijke gemak van Eriksen’s spel dat hem onderscheidt van zijn leeftijdsgenoten.
“Hij speelde alsof hij op de bank zat of in het park was, zonder zenuwen, alsof er helemaal geen druk was”, zegt Jol. “Hij is altijd in beweging, hij denkt snel en lijkt ook zijn ogen in zijn rug te hebben! Als je denkt dat hij je niet zal zien, zal hij je toch zien”, zegt De Boer.
Eriksen’s voormalige teamgenoot Lesly de Sa herinnert zich: “Het belangrijkste verschil tussen Eriksen en de andere spelers is dat hij zijn spel niet veranderde na de overstap van de jeugdopleiding naar het eerste team. Hij deed gewoon altijd zijn eigen ding. Het is ook een bewijs van zijn mentaliteit als speler. Zijn vertrouwen in zijn eigen kunnen maakt hem uniek.”
Al vanaf jonge leeftijd werd Eriksen gezien als de complete speler. Hij had een groot bewustzijn en tactische intelligentie en was een begaafde doelpuntenmaker.
“Hij was briljant. Zijn loopvermogen, zijn passes, zijn techniek waren allemaal erg goed. Maar mijn God, zijn schoten waren voortreffelijk. Zodra je hem de ruimte gaf, profiteerde hij ervan. Hij kon de loop van een wedstrijd met één balcontact bepalen”, zegt De Sa.
Zelfs buiten het veld kan Eriksen zich snel aanpassen aan zijn nieuwe omgeving.
"Al na een paar maanden sprak hij vloeiend Nederlands en kon hij gemakkelijk met zijn teamgenoten communiceren”, herinnert De Sa.
Emanuelson voegt eraan toe: “Eriksen maakte altijd grapjes, maar alleen wanneer de tijd daar rijp voor was.” Jol zegt: “Zijn gedachtes waren voetbal, voetbal, voetbal. Je hoefde hem nooit te vertellen wat hij moest doen. Natuurlijk hadden we vaste trainingsschema’s en sessies in de gym. Maar Christian had ook zijn eigen individuele doelen. Hij zou extra shifts doen, meer tijd besteden aan training om aan zijn schoten te werken, oefende zijn vrije trappen. Hij probeerde altijd te verbeteren en wist precies wat hij voor zichzelf wilde bereiken.”
In zijn laatste seizoen voor Ajax was Eriksen direct betrokken bij 24 doelpunten in 33 competitiewedstrijden (10 doelpunten, 14 assists). Hij was ook direct betrokken bij vijf doelpunten in zes Champions League-wedstrijden (één doelpunt, vier assists) en leidde Ajax naar een Europese overwinning tegen Manchester City. Als iemand meer bewijs nodig had dat Eriksen klaar was voor grotere uitdagingen, dan was dit het.
De bijna-man
In Dortmund waren ze nog steeds aan het bijkomen van de gebeurtenissen van de vorige avond. Voor voormalig trainer Jürgen Klopp begon alles uit elkaar te vallen. Zijn wereld stond op zijn kop.
Het was nog maar een paar uur geleden dat Borussia Dortmund-spelers Marco Reus en Felipe Santana in blessuretijd scoorden tegen Málaga in de kwartfinales van de Champions League toen Klopp het te horen kreeg. Het was het nieuws dat alles zou veranderen. Mario Götze, zijn meest getalenteerde speler en gewaardeerde troef, kwam met het verzoek om naar Bayern München te verhuizen.
“Ik had het helemaal niet verwacht. Michael Zorc vertelde me op het trainingsveld: ‘We moeten praten. Mario gaat naar Bayern München.’ Ik draaide me om, liep het kantoor uit, reed naar huis en stapte in bed”, herinnert Klopp zich in gesprek met DAZN.
“We hadden plannen om die avond de première van Wotan Wilke Mohring bij te wonen. Mijn vrouw was helemaal aangekleed en klaar om te gaan, maar ik zei alleen: ‘Ik kan vanavond niets doen.’ Het is slechts voetbal, maar de timing doet pijn. Ik was niet bereid om zo geraakt te worden na de wedstrijd tegen Málaga en na de kwalificatie voor de halve finale. Ik moest dat even laten bezinken.”
Diezelfde dag begonnen de discussies op het trainingsveld van Dortmund in Brackel met de vraag hoe zij hun sterspeler, de uniek Götze, moesten vervangen. In de komende paar weken was Dortmund betrokken bij intense discussies met in het bijzonder drie spelers.
Ze waren geïnteresseerd in Henrikh Mkhitaryan. Ze vroegen naar Kevin De Bruyne. En ze vroegen naar Christian Eriksen.
Klopp, Dortmund’s algemeen directeur Hans-Joachim Watzke en technisch directeur Zorc konden Eriksen twee keer goed observeren. BVB speelde tweemaal tegen Ajax in de groepsfase van de Champions League in het seizoen 2012/13. De Duitse ploeg won beide wedstrijden en toch kon de staf een bepaalde jonge middenvelder identificeren met ongelooflijk talent die de loop van het spel volledig leek te controleren. Hij had een griezelige gelijkenis met Götze.
Eriksen, net als Götze, werd geboren in 1992 en was gezegend met vergelijkbare technische glans en getalenteerd inzicht. Ze waren beide accurate passers van de bal en hun slanke gestalte liet hen behendig en vrij bewegen.
“De parallellen zijn er. De positie waarop hij speelt, de manier waarop hij speelt, de ruimtes die hij wil uitbaten, zijn creativiteit. Hij is een extreem belangrijke speler voor Tottenham”, zegt Götze over Eriksen.
“Natuurlijk, vanwege zijn speelstijl en zijn succes bij Ajax, zie ik onze overeenkomsten.”
Het bleek dat Eriksen op de markt was toen Dortmund op zoek was om de Duitser te vervangen.
Hoewel Klopp persoonlijk De Boer benaderde om te informeren naar Eriksen, in Dortmund, waren ze er niet van overtuigd dat de Deen de juiste speler was voor Klopp’s heave metal-voetbal. Er waren twijfels over de kwaliteiten van Eriksen zonder de bal en hoe hij gegenpressing aankon.
“Als speler is Christian zo intelligent dat, net als Xavi en Iniesta, hij intuïtief ruimtes inloopt en anderen uitbuit. Verdedigend kan hij beter anticiperen op de bewegingen van zijn tegenstander dan anderen”, zegt Riddersholm.
Uiteindelijk waren er twee andere kandidaten waar Dortmund in geïnteresseerd was. Uit het trio werd Mkhitaryan gekozen.
Ondertussen speelde Eriksen echter met het idee om de overstap te maken naar het zwart-gele leger. Tijdens de viering van het landskampioenschap van Ajax in mei 2013, zei hij dat hij open stond voor een nieuwe uitdaing, mocht er een aanbod komen.
Aansluiten bij Borussia Dortmund “zou niet slecht zijn”, zei Eriksen destijds. “We speelden twee keer tegen hen en verloren tweemaal, maar dat zou een geweldige club zijn om bij aan te sluiten.”
Een paar dagen later zei hij in een interview met NUSport: “Dortmund is een club waar ik graag zou willen spelen. Ik denk dat ik er heel goed bij zou passen. Ze spelen aanvallend, mooi voetbal, precies zoals ik het graag heb. En ze doen mee voor de titels.”
Daarnaast liet Eriksen ook weten dat Ajax en Dortmund met zijn zaakwaarnemers hadden gesproken om de interesse te bespreken. Er waren tekenen die wezen op een transfer naar BVB, maar uiteindelijk gebeurde dit niet. Dortmund heeft niet hard genoeg geprobeerd om de speler te achtervolgen – althans, dat is volgens gesprekken bij de club.
De Koning van Denemarken
Plotseling had heel Denemarken hun open gericht op hun nummer 10. In Dublin’s Aviva Stadium vloog het schot van Shane Duffy langs doelman Kasper Schmeichel en 50.000 Ierse fans barstten uit van extase. Het was na slechts zes minuten 1-0 voor de thuisploeg.
Nadat de eerste wedstrijd in 0-0 eindigde, zou dit de kwalificatiewedstrijd zijn die bepaalde of Denemarken wel of niet zou deelnemen aan het WK 2018 in Rusland.
Alle aandacht was gericht op Christian Eriksen. Voor Denemarken zou het enorm veel moeite kosten om te winnen van de Ieren – op het thuisveld – om hun droom om te spelen op een WK te vervullen. Het was met name een enorme druk op één paar schouders.
29ste minuut: Eriksen neemt op links een hoekschop en geeft de bal aan Pione Sisto. Andreas Christensen schiet de bal op de een of andere manier binnen. Doelpunt.
32ste minuut: Eriksen schiet met rechts de bal in de linkerhoek. Game-changer. Eriksen glijdt op de knieën naar de cornervlak. De uitfans zingen koortsachtig zijn naam.
63ste minuut: Eriksen schiet de bal vanaf zeventien meter raak. Twee doelpunten. “Eriksen! Eriksen! Eriksen!”, roept de Deense tv-commentator wild.
74ste minuut: Na een fout van Stephen Ward komt Eriksen op volle snelheid aangerend en schiet de bal binnen. Nog een doelpunt! De supporters van Denemarken zijn waanzinnig. Hattrick.
De Ierse bewakers worstelen om een handjevol Deense fans te weerhouden het veld op te laten stormen om Eriksen hoop op hun schouders te tillen. Dus staat hij een paar meter voor hen, zijn armen gestrekt.
“Koning Christian stuurt Denemarken naar het WK”, schrijft het Deense dagblad Ekstrabladet achteraf en beschrijft wat Eriksen als sinds november 2017 is: de voetbalkoning van een hele natie. Iemand die in de voetsporen kan treden van de Deense grootheden die hem zo sterk hadden gevormd.
Morten Olsen had geen andere keuze dan Eriksen op te roepen voor de nationale ploeg op slechts achttienjarige leeftijd. Iedereen kon direct zien hoe zo’n uitzonderlijk talent hij was, zegt Olsen, die het Deense team van 2000 tot 2010 coachte. In november 2009 keek Olsen voor het eerste naar Eriksen.
In maart 2010 gaf hij hem zijn debuut tegen Australië, en in de zomer, nam hij de middenvelder mee naar het WK. Ze konden zien hoe ingetogen Eriksen was tijdens het toernooi in Zuid-Afrika. “Tegelijkertijd had hij echter een gezonde arrogantie over hem”, zegt Olsen.
“Hij was zelfverzekerd op het veld en zelfverzekerd als het ook moeilijk ging. Het was een zeer opwindende mix. Hoewel hij duidelijk erg bekwaam was, was hij altijd bereid om zichzelf uit te dagen om een betere speler te worden – en hij was er geduldig over.”
Er werden vergelijkingen gemaakt tussen Eriksen en de gebroeders Laudrup, die hij als kind aanbad. Eriksen begon eindeloos geprezen te worden. In 2012 was hij betrokken bij een ander groot internationaal toernooi op het Europees kampioenschap in Polen/Oekraïne. En toch merkte de coach een vaardigheid op die in die jaren ontbrak in het spel van Eriksen.
“Als je een speler van deze kwaliteit hebt, moet je de rest van het potentieel plagen. Soms werkt het door kritiek op een speler privé te geven, maar soms moet je het publiekelijk doen om te achterhalen wat je verstopt”, herinnert hij zich.
Tijdens een persconferentie vertelde Olsen publiekelijk dat Eriksen geen controle had over wedstrijden en dat hij meer volgens de normen van Ajax speelde. Het waren harde woorden, maar ze werkten. Eriksen maakte vijftien doelpunten in zijn volgende twintig wedstrijden voor Denemarken. Het beest werd losgelaten. Het was slechts een paar maanden later dat hij voor de eerste keer tot aanvoerder werd benoemd voor zijn land, tegen de Verenigde Staten.
Denemarken slaagde er niet in om zich te kwalificeren voor het EK 2016 na verlies tegen Zweden in de play-offs, waar de eindstand na twee wedstrijden 4-3 voor Zweden was. Maar Eriksen stond op op de weg naar het WK 2018. Hij scoorde acht keer in tien wedstrijden en leverde vier assists. Met zijn herwonnen vorm speelde hij de wedstrijd van zijn leven tegen Ierland – en werd hij de koning van Denemarken.
Deense mensen keken enthousiast naar het WK 2018, hoewel hun toernooi eindigde met een verlies tegen Kroatië in de achtste finale. Eriksen, samen met Lasse Schöne en Nicolai Jörgensen, slaagden er niet in om hun strafschoppen te scoren in de strafschoppenreeks tegen doelman Danijel Subasic. Maar niemand gaf hen de schuld voor de nederlaag. “De fans waren enthousiast, ongeacht de uitkomst”, vertelt Olden aan Jylland-Posten. “Je kunt trots op jezelf zijn.”
Eriksen, vergelijkbaar met Ronaldo en Messi, moet ook zijn nationale team dragen. Voor hem als individu zijn de verwachtingen altijd hooggespannen. Maar hij speelt het spel op zijn eigen voorwaarden.
“Iedereen vergeleek hem met Michael Laudrup. Er is geen geduld voor jonge spelers in het moderne voetbal. Iedereen verwacht meteen topprestaties van jonge voetballer”, zegt Olsen aan de telefoon voordat hij pauzeert, gevolg door een korte pauze die de Deen heel goed beschrijft: “Voor Christian was dit echter helemaal geen probleem.”
De Superster
Het is een milde novemberavond in Brent, Londen. Het is een wederom een wedstrijd in het impopulaire tijdelijke verblijf van Wembley Stadion, dat niet het echte thuis is van the Lilywhites. Ze horen bij White Hart Lane. Er zijn maar 57.132 fans verschenen om de wedstrijd te bekijken die het potentieel heeft om de rest van hun seizoen vorm te geven: Internazionale in de Champions League.
Het spel gaat gelijk op en de kansen om te scoren zijn zeldzaam. Harry Winks raakt de lat met een schot van afstand na 38 minuten. Jan Vertonghen kopt niet raak uit een vrije trap van Eriksen in minuut 70. Maar dan volgt de 80e minuut. Moussa Sissoko dribbelt zich een weg langs enkel Inter-spelers, geeft de bal aan Dele Alli, die kort draait en eindigt met een koele afronding van Eriksen. Doelpunt. Ze vieren het door kenmerkend op de knieën te glijden en er is vreugde onder de ‘thuis’-fans. Tottenham wint met 1-0. Ze gaan door naar de knock-outfase om Dortmund in de achtste finale te ontmoeten.
Het was in Londen dat Eriksen aan een van de meest beslissende en belangrijke reizen van zijn carrière begon. Na zijn komst bij Tottenham in augustus 2013 had hij een periode van vier maanden nodig om zich in Engeland te vestigen en te wennen aan de Premier League. Rond de jaarwisseling kruipt de Deen uiteindelijk uit zijn schulp en scoort hij tegen West Bromwich Albion en Manchester United.
Aan het einde van dit eerste seizoen in Noord-Londen – zijn progressie stopte even door blessures – maakte hij zeven doelpunten en gaf acht assists in 25 competitiewedstrijden. Een zesde plaats op de ranglijst was echter teleurstellend voor Tottenham. Aan het einde van het seizoen wordt Tim Sherwood vervangen door Mauricio Pochettino.
Onder zijn leiding zijn the Spurs begonnen aan een succesvol, maar nog steeds prijzenloos tijdperk waarin Eriksen de belangrijkste speler van zijn ploeg is geworden. Tottenham heeft zich de afgelopen jaren gevestigd als een topteam, eindigde als vijfde in 2015, derde in 2016, tweede in 2017 en derde in 2018. De belangrijkste schakel van het team? Christian Eriksen.
“Bij Tottenham is Christian het hart van het team. Hij wint elke bal”, zegt Jol die Tottenham coachte van 2004 tot 2007. “Wanneer de tegenstander zich terugtrekt en weinig tot geen ruimte achterlaat, weet hij de gaten te vinden. Hij vindt de oplossingen. Maar dat is ook de kracht van het Spurs-team. Ze domineren het spel en dat komt allemaal door Christian. Hij is altijd zo geweest. Hij speelt niet breed. Hij speelt vooruit en hij is altijd op zoek naar risico’s en uitdagingen. Hij maakt nu bijna geen fouten meer.”
Sinds zijn transfer naar Tottenham, heeft Eriksen meer assists gegeven dan welke andere speler dan ook noteerde de meeste schoten op doel. “Toen hij eerst bij Ajax was, had hij niet altijd 70 of 80 balcontacten. Zijn vaardigheden zijn echter in de loop van de tijd toegenomen en hij is alomtegenwoordig”, zegt Jol.
“Hij is net zo goed als Iniesta. Ik kijk bijna elke Tottenham-wedstrijd en Christian is naar mijn mening de beste nummer 10 ter wereld – naast David Silva van Manchester City. Silva is ook een fenomenale speler en hij en Christian spelen op ongeveer hetzelfde niveau – hoewel Christian beter is met zijn zwakke voet.”
De vaardigheden van Eriksen als een spelmaker zijn goed gedocumenteerd, maar niemand gebruikt de term “wereldklasse” om de Deen te beschrijven. Zelfs in Engeland.
Maar Christian is erin geslaagd om nog verder te evolueren. “Ik liet hem een paar keer aan de linkerkant spelen voor Ajax. Dat vond hij niet leuk. Nu, bij Tottenham, heeft hij er van geleerd. Hij is nu bijna een complete speler”, zegt Jol.
Eriksen’s fysiek is ook indrukwekkend. Jol voegt toe: “Christian ik ongelooflijk sterk, fysiek. Hij behaald gekke cijfers in de Premier League, waar hij ongeveer twaalf en half of dertien kilometer per wedstrijd rent. Je realiseert je niet hoeveel hij rent, want hij is zo snel en lichtvoetig.”
De stap naar White Hart Lane was “precies” de juiste zet, zegt Emanuelson. “Maar hij is nu klaar om te spelen voor een nog grotere club. Christian zou een sleutelrol kunnen spelen in elk team ter wereld.”
Niet alleen Emanuelson denkt het. In feite is het een vrij populaire, alomtegenwoordige mening over de Deen. Bijna iedereen die wordt gevraagd naar Eriksen is het ermee eens dat de bescheiden, introverte jongen uit Middelfart nu klaar is om de volgende stap te zetten. Klaar om eindelijk grote titels te winnen.
De enige smet van Eriksen’s carrière tot nu toe is een gebrek aan zilverwerk. In zijn vijf en een half jaar bij the Spurs moet hij nog een prijs winnen.
“Natuurlijk is hij goed genoeg om bij Real Madrid of Barça te spelen, dus als hij dat doet, doet hij dat voor ten minste honderd miljoen euro”, zegt Jol.
Riddersholm gelooft het ook: “Hij kan het bij elke club ter wereld doen, gewoon omdat hij zich aan elk systeem kan aanpassen. Hij is zo’n intelligente speler dat hij het spel op het hoogste niveau kan spelen – zelfs bij Barcelona of Real.”
Het blijkt dat de twee Spaanse grootmachten inderdaad geïnteresseerd zijn in de speler. Ze hebben hem stil in de gaten gehouden. Eriksen is nog steeds slechts 26 jaar oud, maar er blijven eindeloze deuren open voor hem. Precies zoals ze waren toen hij opgroeide.
