Hoe de bondscoach van Uruguay het voetbal vernieuwd heeft

Getty
El Maestro runt het nationale team van Uruguay als een clubteam en heeft een systeem ontwikkeld om zijn land steeds te laten overpresteren op WK's.

Hoe doen ze dat toch? Uruguay heeft minder dan vier miljoen inwoners en daarmee een veel kleinere vijver om talenten uit te vissen dan veel andere voetballanden. Toch presteren zij op het eigen continent al jaren verdienstelijk tegen de Zuid-Amerikaanse grootmachten als Brazilië en Argentinië, waar het talent wel op elke straathoek te vinden lijkt.

Met de 71-jarige Oscar Tabarez aan het roer doet Uruguay het ook op WK-eindrondes boven verwachting goed en dankzij zijn uitgekiende plan mogen we ook van de komende generaties veel verwachten; of de tegen het Guillain-Barré syndroom vechtende 'el Maestro' nu zelf de bondscoach is of niet.

Van maandag tot en met woensdag, elke willekeurige week van het jaar, staan de dertig beste clubs in Uruguay hun beste jeugdspelers af aan nationale teamcoaches. Drie dagen per week krijgen ze les in alles wat vereist is om een professional en toekomstig international te zijn. Dat maakt deel uit van het veelomvattende jeugdontwikkelingsplan van Tabarez. Het moet zorgen dat het kleine Zuid-Amerikaanse niet alleen goed is bij het volgende eindtoernooi, maar zeker ook voor de WK's van ver daarna.

Uruguay werd in Rusland afgelopen vrijdag naar huis gestuurd door Frankrijk. De ploeg is teleurgesteld en heeft het vertrouwde gevoel wat veel uitgeschakelde teams kunnen hebben. Er zat meer in. Ze hadden nog meer kunnen brengen, maar die nederlaag doet niets af aan de planning en de organisatie vooraf. Die is uitstekend en zal ook in de toekomst vruchten af blijven werpen. Dankzij die 71-jarige 'El Maestro'.

De ervaren oefenmeester kan niet meer zonder stok lopen en weet dat zijn ledematen steeds verder zullen worden aangetast door zijn ziekte. Hij is broos, maar met zijn hersenen is niets mis. Hij leidde het team al tijdens het WK van 1990 en werd in 2006 herbenoemd als bondscoach. Sindsdien heeft hij het Uruguayaanse voetbal veranderd. Hij krijgt zo veel respect van clubs en spelers dat hij alles naar zijn hand kan zetten, op alle niveaus.

Oscar Tabarez Uruguay

Tabarez heeft een jeugdontwikkelingssysteem opgezet dat nu twaalf jaar in het proces zit. Het is een transportband van talent wat ervoor zorgt dat het land met een bevolking van zo'n 3,5 miljoen mensen toch iedere keer uitblinkt op het WK, net al in 1930 en 1950 toen de wereldtitel werd opgeist. 

"Hij heeft het nationale team praktisch ingericht als een club, waar respect de belangrijkste factor is", stelt Esteban Gesto tegenover Goal . Hij is een vriend van Tabarez en werkte tijdens het WK van 1990 als fitnesscoach bij de nationale selectie. "Hij heeft de talenten onderverdeeld in verschillende generaties via de teams onder de twintig, zeventien en vijftien. De betrokken personen, spelers en alle leden van de technische staf zijn respectvol en geschoold, individueel en sociaal", somt Gesto op. "Oscar is er in geslaagd om een groot niveau van samenwerking tot stand te brengen tussen alle spelers en alle teams die onder zijn bewind staan."

Veel spelers van de huidige ploeg zijn boven komen drijven dankzij dit systeem. José Gimenez, Lucas Torreira en Diego Laxalt, om er maar een paar te noemen. ZIj behoorden allemaal tot de groep getalenteerde kinderen die door hun clubs werden vrijgegeven voor de nationale trainingskampen die iedere week werden georganiseerd.

Daar trainen, eten en studeren de spelers voordat ze naar huis terugkeren om te slapen, als ze dat willen. Het doel is om hen voor te bereiden op de eisen van het profvoetbal en bovendien leren de spelers elkaar al vroeg door en door kennen, wat uiteraard ook weer meehelpt op het veld. Niets wordt aan het toeval overgelaten en wat Tabarez zegt, gebeurt. Op welk niveau dan ook.

"Hij is erin geslaagd om de A-internationals van het vliegveld direct naar de training te laten gaan", vertelt Gesto. Geen poespas dus. "Er is een gevoel van professionele verantwoordelijkheid, van discipline, bij elk van de spelers en het is hem gelukt om ze het gevoel te geven dat ze echt bij het team horen, en hun trots op het spelen voor het nationale team is duidelijk als je ziet hoe ze werken.”

Tabarez heeft niet alleen de spelers naar zijn hand gezet, ook in de bestuurskamers heeft hij zijn visie doorgedrukt. "Met zijn resultaten heeft hij de bestuurders van de clubs overtuigd. In Latijns-Amerika is het altijd erg moelijk geweest om een project te starten dat economische inspanningen vereist, maar hij is erin geslaagd om hen ervan te overtuigen dat ze investeren in plaats van uitgeven. Hij heeft de steun van wie hij steun nodig heeft en dat is zijn verdienste", vindt Gesto. "In Zuid-Amerika valt het niet mee om bestuurders te overtuigen dat het de moeite waard is om zoiets te proberen, dat het de moeite loont om geld te investeren."

Oscar Tabarez Uruguay

Sinds Tabarez voor de tweede keer aan het roer staat bij Uruguay lijkt zijn taakomschrijving meer op die van een ouderwetse allesomvattende clubtrainer dan die van een bondscoach. Hij zorgt dat er plannen zijn voor de jeugdopleiding en waakt over de faciliteiten die tiptop moeten zijn. "Hij is erin geslaagd om het werk van alle jeugdteams, het selectieproces, te verbeteren en heeft het respect van de clubs verdiend. Voor zijn komst was het ondenkbaar dat verenigingen hun jeugdspelers af zomaar af zouden staan aan de bond."

Bovendien heeft hij de infrastructuur en logistiek verbeterd waar het nationale team van Uruguay werkt. Dat is volgens zijn vriend Gesto ook een belangrijke verdienste van Tabarez. "Hij heeft gewerkt aan uitstekende trainingshoogtes en een bedekt, synthetisch veld wat van vitaal belang is in de winters."

De visionaire bondscoach heeft het leeftijdssysteem op de schop gegooid en zorgt dat de grootste talenten sneller door kunnen stromen en dat ook de mindere goden voldoende kansen krijgen om tot bloei te komen. "De jeugdteams zijn altijd op de een of andere manier actief. Nu bereiden ze zich bijvoorbeeld voor op het U20 kampioenschap van Zuid-Amerika, in 2019", legt Gesto uit. "Ze zijn afgereisd naar China en speelden wedstrijden in Bolivia. Het is een proces waarmee ze in de toekomst op een natuurlijke manier doorgroeien naar het eerste team."

De jeugdcoaches coördineren die projecten, maar Tabarez volgt alles. "Als gevolg van dat jarenlange proces kent hij de spelers allemaal en hij weet precies wat ze kunnen geven. In de afgelopen paar jaar is hij erin geslaagd om de hoofdmacht op te frissen", stelt Gesto. "Dat is het meest merkbaar op het middenveld, met spelers die kenmerken hebben die passen bij de moderne spelopvattingen."

Oscar Tabarez Uruguay

Het middenveld van Uruguay in Rusland bestond inderdaad uit Matias Vecino (26), Rodrigo Bentancur (21), Nahitan Nandez (22) en Lucas Torreira (22). Het ervaren team wat op het WK van 2010 als vierde eindigde en het jaar daarop de Copa America won is aangevuld met jong talent. Alvaro Pereira is vervangen door Laxalt, Voor Diego Lugano kwam Gimenez en voor Arevalo Rios staat Torreira klaar. Zij brengen veel meer techniek dan hun voorgangers.

Het succes van Uruguay is nog opvallender wanneer je kijkt naar de worsteling van Argentinië. Daar is ook talent genoeg, maar een team is het al jaren en jaren niet. De bevolking van Argentinië is twaalf keer zo groot als die van Uruguay, maar jaren van infrastructurele chaos bij de voetbalbond van het land heeft een ouder wordend nationaal team achtergelaten. Gesto suggereert dat de buren van Uruguay nu beginnen aan een ontwikkelingsplan voor jongeren, vergelijkbaar met dat van Tabarez.

"Argentinië heeft miljoenen meer mensen dan wij en natuurlijk hebben ze een enorme historie", zegt Gesto. "Argentinië was vele malen U20 wereldkampioen en ze produceren ook een enorme hoeveelheid spelers, net als Brazilië. Wij zijn veel kleiner en hebben dus minder mogelijkheden wat betreft het aantal spelers. Wat hier gebeurt is dat we dromen over voetbal, we leven voetbal en veel van onze jongens en meisjes worden al vroeg lid van een club."

"Ik denk dat Argentinië nu ook een nieuw proces gaat invoeren. Ze hebben zeer capabele mensen, een enorme hoeveelheid gekwalificeerde coach, zoals de heer Bielsa bijvoorbeeld. Ik denk dat ze in hun achterhoofd gaan houden wat er in Uruguay is gebeurd en hoe het nu bij Argentinië gaat", voorspelt Gesto.

De teleurstelling over de nederlaag tegen Frankrijk was groot. Gimenez lag huilend op het veld, nog voor het laatste fluitsignaal geklonken had, Fernando Muslera's blunder beroofde het team van hun momentum en de kans om de 1-0 achterstand ongedaan te maken. Die tweede goal was de genadeklap en maakte een einde aan de vooruitzichten van de halve finale.

"Vandaag is een droom ten einde gekomen, maar er begint ook meteen ene nieuwe over de Copa America en kwalificatiewedstrijden. Daar gaan we voor vechten", sprak Tabarez vrijdagavond. Pensionering lijkt dus totaal niet in zijn gedachten voor te komen, ondanks zijn 71 jaren op de teller. "Het doet pijn om te verliezen, maar misschien was dat vandaag ons lot en konden we vandaag niet meer doen", peinsde hij.

De gelouterde coach zegt dat de UFA zijn toekomst gaat bepalen en het zal interessant zijn om te zien hoe zijn uiteindelijke opvolger het aan gaat pakken. Aan de ene kant zal hij het moeilijk hebben omdat hij niet Tabarez is, maar aan de andere kant komt hij op een gespreid bedje terecht om te profiteren van het werk van de Maestro.

"Tabarez heeft het Uruguayaanse volk met het nationale team verenigd. Zo zeer zelfs dat de kinderen en de nieuwe generaties alles over het team willen weten en hen liefhebben", legt Gestro uit. "Het is echt een moeilijk proces om zo veel gedaan te krijgen, terwijl alles alleen maar om winnen draait. Hij heeft dit gedaan door altijd eerlijk en open te werk te gaan. Daarom krijgt hij zo veel respect en dat verdient hij ook. Zijn werk heeft het Uruguayaanse voetbal voorgoed veranderd."

Sluiten