Hoe de vliegramp in München het voetbal veranderde

De tragedie op de landingsbaan van een vliegveld in 1958, waarbij 23 mensen omkwamen, veranderde een hele voetbalgeneratie en de sport geschiedenis.

De vliegramp in München van 6 februari 1958 drukte een onuitwisbare stempel op de voetbalwereld. De Busby Babes hadden zoveel supporters zoveel moois gegeven dat fans van Manchester United nu, exact zestig jaar later, nog steeds denken aan wat hun ploeg nog meer gepresteerd zou hebben.

We kennen allemaal het vervolg van het verhaal. Ondanks de immense pijn wist Manchester United zich te herpakken en amper drie maanden later de finale van de FA Cup te halen. Vijf jaar later wist de club die prijs te winnen. En dan waren er natuurlijk nog de geweldige landstitels van 1965 en 1967, waarna de ultieme Europese glorie volgde in 1968. Het zorgde voor een blijvende erfenis wat betreft Sir Matt Busby's periode op Old Trafford.

Busby had al volgens zijn visie aan een selectie gebouwd vóór de ramp in München die Duncan Edwards, Eddie Colman, David Pegg, Geoff Bent, Roger Byrne, Mark Jones, Tommy Taylor en Liam Whelan het leven kostten. Johnny Bery en Jackie Blanchflower overleefden de crash, maar ook zij zouden geen deel uitmaken van de wederopbouw onder leiding van Busby. Ze moesten vanwege hun verwondingen per direct stoppen met voetballen.

Op woensdagavond vindt in Manchester een evenement plaats met de titel 'München 60 jaar later: Hoe de Britse sport veranderde'. Daar wordt besproken op welke manier United, Engeland en de voetbalwereld werden getroffen door wat er gebeurde toen het team die fatale dag op de terugweg was vanuit Belgrado.

Eén van de sprekers tijdens dat evenement is Dr. Guy Hodgson, sporthistoricus aan de Liverpool John Moores University en al zijn hele leven fan van Manchester United. Hij vertelt aan Goal dat de carrières van meerdere grote namen, waaronder Pelé, George Best, Bobby Moore en Nobby Stiles direct en indirect zijn beïnvloed door de tragedie in München.

"Busby raakte geobsedeerd door het bouwen van een nieuw stel Busby Babes", legt Hodgson uit. "Als de ramp in München nooit was gebeurd, zou hij dan spelers als Mike England en Alan Ball hebben gekocht? Als je het elftal uit de Europacup 1 van 1968 bekijkt, zie je dat acht spelers uit eigen land kwamen. Hij wilde weer hetzelfde aantal home-grown spelers hebben. Zou hij van gedachten zijn veranderd als hij had voortgebouwd op succes?"

"Andere dingen zouden wellicht ook zijn gebeurd. Zou Nobby Stiles bijvoorbeeld met zijn zwager Johnny Giles mee zijn gegaan naar Leeds United, want zou hij wel speeltijd hebben gekregen als Duncan Edwards en Eddie Colman er nog waren geweest? Hij zou misschien nooit voor United hebben gespeeld en dan zou hij ergens anders naartoe moeten zijn gegaan voor speeltijd."

"Zou United naast George Best hebben gegrepen als ze niet zo enthousiast op zoek waren gegaan naar jeugdspelers?" gaat Hodgson verder. "Wolverhampton Wanderers was geïnteresseerd in Best, maar United was vol passie om met zulke talenten de Busby Babes weer op te bouwen. Zouden ze diezelfde honger hebben gehad als ze op dat moment al wat vaker de landstitel en de Europacup 1 hadden gewonnen?”

Manchester United Busby Babes

De vliegramp zorgde niet alleen op clubniveau voor een significant domino-effect. Edwards, Byrne en Taylor waren basisspelers in de Engelse nationale ploeg toen ze overleden. The Three Lions raakten dus drie sleutelspelers kwijt, slechts enkele maanden voor het WK van 1958 in Zweden, het toernooi dat het begin vormde van de Braziliaanse glorie onder leiding van een jonge Pelé.

Dr. Hodgson vervolgt: "In 1958 verloor Engeland op het WK geen enkele wedstrijd in de groepsfase. Er werd gelijkgespeeld tegen de Sovjet-Unie, Brazilië, de uiteindelijke winnaar, en de nummer drie van het WK van 1954, Oostenrijk."

"In dat Engelse team zouden ze Roger Byrne, Duncan Edwards en Tommy Taylor dus hebben gehad. Bobby Charlton ging wel naar dat WK, maar hij speelde niet. Hij was zijn basisplek kwijtgeraakt na een vriendschappelijke wedstrijd tegen Joegaslavië in Belgrado en toen speelde hij niet goed. Waar kwam United ook alweer vandaan toen ze naar München vlogen? Inderdaad, Belgrado. Daarom speelde Bobby Charlton mogelijk een slechte wedstrijd en hij kwam vervolgens niet in actie op het WK."

"Engeland was dus eigenlijk vier spelers kwijtgeraakt", aldus Hodgson. "Tommy Taylor had tot dat moment zestien keer gescoord in negentien interlands! Als ze met die spelers twee groepsduels hadden gewonnen, was Engeland in het makkelijker deel van het speelschema terechtgekomen en er is een kans dat ze het WK dan hadden gewonnen. Ik ben er niet van overtuigd of ze in 1962 hadden gewonnen, want dat toernooi werd buiten Europa gespeeld, maar ze hadden een hele goede kans gemaakt 1958. Dus misschien hadden we 'm in 1966 al twee keer gewonnen en konden we toen voor nummer drie gaan."

"Brazilië werd in 1958 het eerste land dat het WK buiten het eigen continent won, maar ze hadden mazzel dat Engeland flink verzwakt was, net als de Magische Magyaren van Hongarije die was gebroken door de revolutie van 1956.”

England 1966 Bobby Moore

Naast de dominantie van Brazilië was ook het succes van een andere wereldmacht wellicht beperkt geweest als de Busby Babes nog hadden geleefd. De crash gebeurde middenin de periode waarin Real Madrid vijf keer de Europacup 1 veroverde.

"United zou dat jaar vrijwel zeker de Europacup hebben gewonnen, Bobby Charlton denkt dat ook", voegt Dr. Hodgson toe. "En als je de leeftijden van de spelers van United en Real Madrid vergelijkt, is er sprake van een verschil van zo'n vijf jaar. Real won in 1958, 1959 en 1960. Als Real de Europacup niet had gewonnen in 1958, denk ik dat United 'm ook had veroverd in 1959 of 1960. Het was namelijk een jonge ploeg die steeds volwassener werd, terwijl Real Madrid al een beetje over de top heen was. We zouden dus een heel ander perspectief op het Europese voetbal en Britse successen hebben gehad, aangezien United een paar Europacups meer zou hebben gewonnen."

Sinds de dagen van Busby en de 'Holy Trinity' van Charlton, Best en Denis Law is United natuurlijk een grootmacht geworden in het moderne voetbal. Maar de club zou mogelijk niet zijn geweest wat het vandaag de dag is, zonder de ongelooflijke reacties van iedereen die betrokken was bij de weken en maanden na de ramp in München.

"Ze werden 's werelds favoriete club, omdat iedereen medelijden met hen had. Dat hielp bij het voortstuwen van het succes van United, al was het feit dat ze in 1958 de bekerfinale haalden ook al verbazingwekkend. Je had Jimmy Murphy die het geweldig deed als vervanger van Busby, die nog in het ziekenhuis lag. Murphy leidde zijn team naar de finale met reservespelers en twee nieuwelingen die waren binnengehaald. United had van de FA dispensatie gekregen om spelers te gebruiken die eigenlijk niet meer in actie mochten komen in de FA Cup."

"Die reeks in de FA Cup moet de club het echte geloof hebben gegeven voor de toekomst. Busby was ook dapper. Ze kochten Denis Law voor een recordbedrag, David Herd en Pat Crerand werden ook gehaald. Maar tussen de gewonnen landstitel van 1965 en de Europacup 1 in 1968 voegde United alleen John Connelly aan de selectie toe. Ze vertrouwden heel erg op talenten van eigen bodem om zo een nieuwe lichting Busby Babes te krijgen. En slechts vijf jaar na de ramp in München won het elftal ten koste van Leicester City de FA Cup."

Manchester United 1968 European Cup

Charlton zou uiteindelijk natuurlijk niet alleen Europees succes behalen met zijn club, maar ook met zijn land op het grootste podium van allemaal: het WK in 1966. Slechts acht jaar na het emotionele drama waarbij hij zoveel goede vrienden en teamgenoten verloor.

En de vraag zal altijd blijven bestaan wat Edwards zou kunnen hebben betekend voor bondscoach Sir Alf Ramsey's team als hij niet vijftien dagen na de crash was overleden.

"Het is intrigerend om je af te vragen wie niet in het WK-team van '66 had gespeeld als de ramp in München niet was gebeurd. Als Duncan Edwards terug was gezet naar de achterhoede, zou Bobby Moore dan wel in de ploeg hebben gestaan?" vraagt Hodgson zich af. "De speler die het succes van 1966 symboliseerde, had misschien niet eens een basisplek gehad! Stel dat Edwards op het middenveld was neergezet, dan zou Nobby Stiles er misschien niet eens zijn geweest. Eddie Colman was pas 21 toen hij overleed, dus hij was er in 1966 ook nog wel bij geweest."

Manchester United Duncan Edwards

"Het Engelse team van toen had een stuk sterker kunnen zijn. Het was nog een wat rauwe ploeg en bondscoach Ramsey was vrij lang aan het experimenteren en wisselen, op zoek naar de winnende formule."

"Ik sprak een paar keer met Jimmy Armfield en hij omschreef Duncan als een kolos. Hij is er zeker van dat Edwards in het basisteam van 1966 had gestaan. Als je je bedenkt dat Bobby Charlton met jongens als George Best heeft gespeeld en tegen Pelé, maar hij zegt dat Duncan Edwards de enige was die hem een minderwaardig gevoel gaf, dan moet hij echt fantastisch zijn geweest."

Zestig jaar geleden verloor Manchester United het hart van haar voetbalteam en krabbelde het weer overeind om uit te groeien tot één van de grootste clubs van de moderne voetbalwereld. Maar de geschiedenis van de sport had zo anders kunnen zijn.

Stel je eens een wereld voor waarin het heersende Real Madrid van Puskás, Gento en Di Stefano een tegenstander had gehad die net zo sterk was. Of een wereld waarin Engeland net zo werd besproken als de sterkte Braziliaanse ploeg ooit. Dat is de wereld die we zijn verloren toen het drama in München 23 mensen van het leven beroofde, en Manchester United en Engeland haar meest dierbare teams.

Volgende artikel:
Barton: "Ik sla Neymar niet zo hoog meer aan"
Volgende artikel:
Waarom Shaqiri misschien niet met Liverpool meereist naar Belgrado
Volgende artikel:
De Franse Connectie: Saman Ghoddos - geschiedschrijver uit Iran
Volgende artikel:
Lamela: "De winnende tijden zullen komen"
Volgende artikel:
"Morata moet vertrouwen winnen met doelpunten"
Sluiten