thumbnail Hallo,

Dat er tegenwoordig veel geld wordt betaald voor uitzendrechten is overduidelijk. Wellicht dat er de komende jaren qua structuur iets gaat veranderen.

ANALYSE
Door Paul Macdonald

Dat Real Madrid en FC Barcelona de Deloitte Football Money League (FML) aanvoeren is geen verrassing. De twee grootmachten zetten ook in 2011/12 weer de toon, waarbij Real Madrid zelfs de grens van een half miljard euro aan inkomsten doorbrak. Het gat dat deze clubs met de rest van Europa hebben geslagen is enorm, maar misschien wel te overbruggen. In de huidige opzet zal dat nagenoeg onmogelijk zijn, maar wellicht dat er een aantal veranderingen zit aan te komen.

Ook dit jaar blijkt dat de TV-inkomsten weer een enorm deel van de inkomsten in de Europese top garanderen. In ieder land worden deze inkomsten via een andere sleutel verdeeld. Zo krijgen Barcelona en Real Madrid het grootste deel van de inkomsten in Spanje. De overige achttien clubs moeten het doen met een aanzienlijk minder deel van het bedrag dat de Primera División ophaalt uit TV-rechten. De huidige deal is van kracht tot 2015, daarna zal er opnieuw onderhandeld moeten worden over de verkoop rechten en de verdeling van de inkomsten. Tot die tijd zal de huidige situatie stand houden.

TV-INKOMSTEN IN 2011/12
1 Real Madrid €199.2m 11 Bayern Munich €81.4m
2 Barcelona €179.8m 12 Liverpool €78.2m
3  Chelsea €139.4m 13 Tottenham Hotspur €76.1m
4 Manchester United €128.5m 14 Olympique Lyonnais €71.6m
5 AC Milan €126.3m 15 Olympique Marseille €70.4m
6 Inter €112.4m 16 Newcastle United €68.7m
7 Manchester City €109m 17 Roma €64.4m
8  Arsenal €107.7m 18 Borussia Dortmund €60.4m
9 Juventus €90.6m 19 Schalke €38m
10 Napoli €85.8m 20 Hamburg €23m

Het Spaanse model is heel anders dan bijvoorbeeld het Duitse, Italiaanse of Engelse. De Premier League is een goed voorbeeld van eerlijke verdeling. Alle clubs ontvangen een deel uit de 'pot', waarbij de grootte afhankelijk is van de eindklassering op de ranglijst. Het verschil tussen de nummer twintig en de nummer één is echter niet zo groot als in Spanje, waar de nummers één en twee het grootste deel ontvangen.

In Engeland zullen de bedragen nog meer stijgen. Voor de komende drie jaar heeft de Premier League een nieuw contract afgesloten waarbij clubs €35-€45 miljoen meer zullen ontvangen. En dit geldt alleen nog maar voor de binnenlandse TV-inkomsten. Clubs als Aston Villa, Sunderland en Everton zullen de komende jaren waarschijnlijk hun opwachting maken in de top 20 van de FML. Als de Engelse topclubs het goed blijven doen in de Champions League, kan het gat met de Spaanse overheersers een stuk kleiner worden.

Dan zijn we aangekomen in Duitsland. Bayern München staat qua TV-inkomsten op de elfde plaats maar is in de FML de vierde club van Europa. Ook de andere clubs uit Duitsland doen het op gebied van TV-inkomsten minder dan hun positie in de FML. Je zou kunnen stellen dat Duitse clubs misschien te weinig geld krijgen voor de uitzendrechten, maar aan de andere kant gaat men in Duitsland met meer structuur aan het werk. Clubs leunen niet voor de helft op hun TV-inkomsten en zorgen dat ze ook genoeg geld ophalen op andere gebieden (merchandise, commercie). Bayern haalde in 2011/12 ongeveer 22% van de inkomsten uit TV-geld; Schalke 18%, Hamburg 21%. Dortmund is een uitschieter met 31%.

TV-INKOMSTEN- % VAN TOTAAL
% aan TV-inkomsten van totaal. Alleen teams uit de top20 meegerekend.
Land
Duitsland
Spanje
Engeland
Frankrijk
Italië
%
25%
38%
39%
52%
53%
Hoe doen de andere clubs het op dat gebied? In overige landen zijn de topclubs meer afhankelijk van hun TV-inkomsten, zo blijkt. Real Madrid, 39%. Barcelona, 37%. Manchester United, 33%. Arsenal, 37%. Chelsea, 43%.

Zorgwekkender is de situatie in Italië. Daar drijven clubs voor de helft of meer op de inkomsten uit TV-rechten. AC Milan's budget is voor 51% gefundeerd uit deze inkomsten, Juventus voor 46% en Internazionale haalt maar liefst 60% (!) uit TV-gelden. Veel critici zetten vraagtekens bij dit beleid, aangezien de TV-gelden de afgelopen tien jaar enorm zijn gestegen. De vraag is of deze groei doorzet, zeker in Italië, en of het verstandig is om hier voor een groot deel afhankelijk van te zijn.

Ook Frankrijk is in alarmfase 1 beland. Paris Saint-Germain zal de komende jaren zijn opwachting maken in de FML, maar dit is slechts gebaseerd op de Arabische zilvervloot die Parijs kwam binnenvaren. Olympique Lyon en Olympique Marseille zullen waarschijnlijk buiten de top 20 vallen, aangezien deze clubs zich niet plaatsten voor de Champions League van dit seizoen. De Fransen doen er net als de Italianen goed aan om de inkomsten uit meer verschillende facetten te halen.

Daarmee komen we weer terug in Duitsland. De Bundesliga wordt door velen gezien als een van de meest spannende competities met bovendien financieel gezonde clubs. Het aantal stabiele topclubs is misschien niet zo groot, waardoor de Premier League nog altijd de meeste marktwaarde heeft. Maar ook in Duitsland gaat men onvermijdelijk weer onderhandelen over een nieuwe TV-deal, waarbij de verwachting is dat de clubs meer geld kunnen ophalen. Nu deze clubs nu al een goede structuur in hun organisaties hebben, zijn ook zij in staat om de stap richting de Spaanse toppers te maken.

Toch zal er veel afhangen van de nieuwe TV-deal die in Spanje moet worden gesloten. Komen de kleinere clubs dan in het geweer en zijn de twee grootmachten bereid om hun rijkdom te delen? Barcelona en Real Madrid kunnen samen geen competitie vormen en hebben de kleinere clubs wel degelijk nodig. Ook moet de spanning in de Primera División behouden blijven en dat gaat lastig als het gat alsmaar groter wordt. Als alleen nog de Clásico's de moeite waard zijn, zal er minder aandacht komen voor de competitie in zijn geheel.

In die zin lijkt het erop dat er genoeg voorwaarden zijn die de Europese top zullen niveleren qua inkomsten, maar voordat het zover is zal er nog heel wat moeten gebeuren.

Volg Paul Macdonald via