thumbnail Hallo,

De grootste vier competities van Europa kennen dit jaar geen verrassende winnaar. De elite neemt dit seizoen afstand van de achtervolgers.

ANALYSE
Door Ben Hayward

Het Ancien Régime deelt momenteel de lakens uit in Europa. In de vier grootste Europese competities kennen de koploper een straatlengte voorsprong op hun achtervolgers. Bayern München, FC Barcelona, Juventus en Manchester United gaan er dit seizoen met de titel vandoor, zoveel is zeker. De dagen dat een outsider in staat was om het deze clubs moeilijk te maken lijken ver weg. Sterker nog: misschien zijn ze wel voorgoed verleden tijd.

Barcelona gaat aan de leiding met dertien punten op achtervolger Real Madrid. Deze clubs staan eerste en tweede op de UEFA coëfficiëntenlijst en zijn tevens de rijkste team van heel Europa. Uit Deloitte's jaarlijkse lijst van meest welvarende clubs bleek dat de Madrilenen meer dan een half miljard euro aan inkomsten hadden, terwijl Barcelona daar net iets onder zat. Valencia en Atlético Madrid komen daarna, met een inkomen van ongeveer honderd miljoen euro.

In Duitsland is het Bayern dat de ranglijst én de Rich List aanvoert. Met twintig punten meer dan Borussia Dortmund kan de ploeg dit weekeinde al kampioen van de Bundesliga worden. Qua inkomsten doet Der Rekordemeister het ook uitstekend; afgelopen seizoen stroomde er €368.4 miljoen in de clubkas, waarmee ze de op vier na rijkste club ter wereld zijn.

SPROOKJES BESTAAN NIET MEER...
 ABERDEEN (1979-85)

Onder leiding van de briljante Alex Ferguson wonnen The Dons vier Schotse landstitels, een Europa Cup II en een Europese Super Cup. Het is tegenwoordig niet meer voor te stellen.
 DEPORTIVO LA CORUÑA (1993-2004)

Na de promotie naar de Primera in 1991 eindigde Derpotivo driemaal op het podium in La Liga en werd in 2000 het kampioenschap gevierd. De ploeg staat nu laatste in Spanje.
 HELLAS VERONA (1984-85)

Destijds werd het al een 'wonder' genoemd, maar tegenwoordig is een prestatie als die van Hellas Verona ondenkbaar. De kleine club stuntte in de Serie A door in 1984/85 de landstitel op te eisen. Nu speelt de ploeg in de Serie B.
 NOTTINGHAM FOREST (1977-80)

Aangevoerd door de legendarische Brian Clough pakte Nottingham Forest in 1978 de titel in de First Division. Vervolgens won Forest tweemaal de Europa Cup I. Nu actief in het Championship.
 WOLFSBURG (2008-09)

Wolfsburg won de Bundesliga nog in 2009. De ploeg raakte veel toppers kwijt en ondanks investeringen strijdt Wolfsburg momenteel tegen degradatie.
Derde op de lijst van Deloitte is Manchester United. De ploeg gaat er hoogstwaarschijnlijk met de titel vandoor dit seizoen. Buurman en achtervolger Mancehster City heeft vijftien punten minder dan de rivaal. Daarnaast heeft United de meeste inkomsten, voornamelijk door het grootste stadion van de Premier League (75 duizend plaatsen). De club kan deze zomer dan ook het meest spenderen aangeizen er in 2011/12 maar liefst €395.5 miljoen binnenkwam.

Dan naar Italië, waar Juventus nu echt is opgestaan uit het diepe dal. In 2006 werd de club teruggezet naar de Serie B en moest een lange inhaalrace worden ingezet. Het lijkt erop dat De Oude Dame voor het tweede jaar op rij de titel pakt in de Serie A. Qua inkomsten is Juve een vreemde eend in de bijt, maar de club is nog bezig met het herstel van de vrije val van een kleine zeven jaar geleden.

Dit verschijnsel is overigens niet alleen zichtbaar in de grootste competities van Europa, ook elders op het continent vindt deze vorm van polarisatie plaats. In Frankrijk zijn het de nouveax riches van Paris Saint-Germain die de Ligue 1 aanvoeren. Dit als gevolg van Qatar Sports Investments, dat vorig seizoen neerstreek in Parijs en besloot om flink te investeren in de club. In Schotland is het Celtic dat optimaal gebruik maakt van het faillissement van Rangers, terwijl in Portugal de dienst wordt uitgemaakt door grootmachten FC Porto en SL Benfica. In Griekenland heeft Olympiakos zestien punten voorsprong en Galatasaray is favoriet in de titelstrijd van Turkije. In de Eredivisie gaat het kampioenschap weer tussen de klassieke top 3 en iets lager heeft Anderlecht de beste papieren in de Jupiler Pro League. De grote clubs zijn weer aan de macht, in heel Europa.

UEFA's Financial Fair Play-regels (FFP) moeten er voor zorgen dat er een eerlijker speelvlak komt in de Europese voetbalwereld. Zo mogen clubs niet meer uitgeven dan dat er binnenkomt en is het dus niet geoorloofd om grote schulden te maken om op korte termijn progressie te boeken. Deze regels geven de grote clubs echter een flinke voorsprong. Doordat deze clubs de hoogste inkomens zal dit gat alleen maar groter worden. Natuurlijk moeten Barcelona, Madrid en Manchester United verantwoordelijk met hun financiën omgaan dan de afgelopen jaren. Maar door hun hoge inkomsten uit kaart- en shirtverkoop, sponsoractiviteiten, imagorechten, lucratieve oefentrips en televisie-deals zijn ze in staat om het meeste uit te geven. Door de regels van FFP worden de rijken steeds rijker, kennelijk wil de UEFA het zo.

Door de coëfficiëntenlijst van de UEFA blijft de hedendaagse top behouden. De Champions League is zo ontworpen dat de beste clubs altijd op het hoogste toneel verschijnen, waardoor het toernooi de maximale aantrekkingskracht heeft. Er zijn ieder jaar een paar gelukkige kleine clubs bij die een graantje meepikken, maar het staat niet in verhouding met wat de grote jongen opstrijken. Begroten op deelname aan de Champions League kan zelfs catastrofaal zijn voor een club. Neem Valencia, de club uit de sinaasappelstad werd de afgelopen jaren gedwongen om de beste spelers te verkopen en nog altijd is de vereniging noodlijdend. Andere clubs in de Europese subtop als Roma, Tottenham en Atlético kunnen ook niet jaarlijks uitgaan van de CL-inkomsten en moeten of gezegend zijn met een goed management (Tottenham) of afscheid nemen van hun beste spelers (zoals Atlético de laatste jaren deed en ook weer zal doen met Radamel Falcao).

EUROPA'S ELITE | De 10 rijkste clubs
Club
Inkomsten 2011-12
Real Madrid €512.6m
Barcelona €483m
Manchester United €395.9m
Bayern München €368.4m
Chelsea €322.6m
Arsenal €290.3m
Manchester City €285.6m
AC Milan  €256.9m
Liverpool €233.2m
Juventus €195.4m
In de jaren '80 werd de UEFA Cup sterker geschat dan de toenmalige Europa Cup I. Om die laatste te winnen was het alleen nodig om van de kampioenen van ieder land te winnen, terwijl in de UEFA Cup de nummers twee, drie, vier en vijf uitkwamen. Dat toernooi leek dan ook het meest op de hedendaagse Champions League. Real Madrid, Barcelona, Juventus, Napoli, Bayern München, Inter, Milan, Manchester United participeerden vaak en wilden het toernooi toen ook nog graag winnen.

Vandaag de dag is de Europa League niet meer dan een slap aftreksel van de Champions League, een ongewenste afleiding van de aandacht. De meeste clubs komen zelfs niet in hun sterkste opstelling op het veld, aangezien plaatsing voor de Champions League belangrijker is en je dit nu eenmaal via de competitie afdwingt.

Het kan dus nog wel even duren voordat we weer een Nottingham Forest, een Hellas Verona of een Deportivo La Coruña zien. Allemaal teams die hun weg naar de top met beperkte middelen zijn ingegaan. Helaas liggen de prioriteiten van de UEFA op het financiële vlak in plaats van op het romantische, mystieke en magische. De grip van het Ancien Régime wordt de komende jaren dus alleen maar groter en groter.

Volg Ben Hayward via

Gerelateerd