Football United: Το ποδόσφαιρο στο Ιράκ αναγεννιέται από τις στάχτες του

Στις 24 Αυγούστου του περασμένου χρόνου (2008), πάνω από 60.000 φίλαθλοι βρέθηκαν στο γήπεδο Al-Shaab στη Βαγδάτη και είδαν την επαρχιακή ομάδα, Arbil, να κατακτά το δεύτερο διαδοχικό πρωτάθλημα στο Ιράκ, επικρατώντας με 1-0 της Al-Zawraa στην παράταση. Οι φίλαθλοι των γηπεδούχων κορόιδευαν τους αντίστοιχους της Arbil που ταξίδεψαν μέχρι εκεί με το σύνθημα: "Ξέρετε πώς να κάνετε γιαούρτι, αλλά δεν ξέρετε τίποτα από ποδόσφαιρο", κάνοντας αναφορά στα φημισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα της επαρχίας Arbil.  

Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η αναμέτρηση αυτή ήταν ένα σημάδι πως η ομαλότητα επέστρεφε σιγά-σιγά στην πρωτεύουσα του Ιράκ, μετά την εισβολή των ΗΠΑ και στη συνέχεια την βία και την αιματοχυσία που είχε ως συνέπειά την ερήμωση της χώρας.

Στο μέτωπο του ποδοσφαίρου τα πράγματα είναι θετικά, η ποδοσφαιρική ομοσπονδία του Ιράκ αναμένεται σύντομα να διαμορφώσει ένα ενιαίο πρωτάθλημα για πρώτη φορά μετά από τον πόλεμο του 2003, το Υπουργείο νεολαίας και αθλητισμού μιλά για την οικοδόμηση νέων σταδίων σε όλη τη χώρα ενώ η νότια πόλη της Βασόρας θα φιλοξενήσει τη 21η έκδοση του Gulf Cup το 2013.  

Οι εργασίες έχουν ήδη αρχίσει σε μια αθλητική πόλη και με τον πρόσφατα επανεκλεγμένο Πρόεδρο της AFC Μοχάμεντ Μπιν Χαμάν να δηλώνει πως θα επιτρέψει στη Βαγδάτη να φιλοξενήσει διεθνείς αναμετρήσεις, το στάδιο Al-Shaab μπορεί σύντομα να ανοίξει για άλλη μια φορά τις πόρτες του για τις εθνικές ομάδες.

Η πρόοδος, όμως, είναι αργή και, όπως παλιότερα κάτω από το προηγούμενο καθεστώς, η συζήτηση δεν έχει αποτέλεσμα. Την παραμονή των προκριματικών του Ιράκ για το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλό του το 1986, ο Σαντάμ Χουσεΐν έκανε την ίδια υπόσχεση για το χτίσιμο νέων σταδίων και την εισαγωγή ξένων προπονητών για τις ομάδες του Ιράκ, ώστε να αναπτύξει το τοπικό πρωτάθλημα. Οι οπαδοί του ποδοσφαίρου, ωστόσο, περιμένουν ακόμα.

Μετά από την πτώση της κυβέρνησης του Σαντάμ, ήρθαν τα πάνω-κάτω στην χώρα και όπως πολλά από τα κυβερνητικά κτήρια του Ιράκ λεηλατήθηκαν, οι διοικούντες μερικών από τις κορυφαίες ομάδες του Ιράκ αντιμετώπισαν την πραγματικότητα της διαβίωσης στη νέα εποχή μετα-Σαντάμ καθώς οι κλέφτες είχαν κλέψει τα τρόπαια στην έδρα της ομάδας τους εκείνη την χαοτική ημέρα στις 9 Απριλίου του 2003.

Με την έλλειψη χρημάτων και την αυξανόμενη αστάθεια στη Βαγδάτη, η πλειοψηφία των καλύτερων παικτών των κορυφαίων ομάδων δεν είχαν άλλη επιλογή από τα ψάξουν ένα συμβόλαιο στο εξωτερικό ή στο σχετικά σταθερό κουρδικό-κυβερνημένο Βορρά, προκειμένου να εξασφαλίσουν τρόφιμα για τις οικογένειές τους και πιο σημαντικό να μείνουν ζωντανοί.

Οι κυρίαρχες ομάδες της Βαγδάτης, Al-Quwa, Al-Jawiya, Al-Zawraa, Talaba και Al-Shurta πορεύθηκαν με εφηβικό ρόστερ και μερικούς βετεράνους παίκτες που είχαν αποτύχει να βρουν ομάδα στο εξωτερικό. Οι κορυφαίες ομάδες που είχαν τα γνωστά ονόματα από τη εθνική ομάδα απέκτησαν σχετικά άγνωστους παίκτες που ακόμη και ο ομοσπονδιακός τεχνικός του Ιράκ ή οι αφοσιωμένοι φίλαθλοι δεν μπόρεσαν να αναγνωρίσουν.

Το πρωτάθλημα υπέφερε, επίσης, και μέχρι το 2004, που το ιρακινό πρωτάθλημα παιζόταν σε τρία περιφερειακά γκρουπ λόγω της καθημερινής βίας, είχε διακοπεί. Υπήρξαν ακόμη και ιστορίες των ομάδων που απειλήθηκαν από οπλισμένους ληστές καθώς ταξίδευαν για να παίξουν αγώνες. Τα γήπεδα ήταν άδεια και η πρόοδος του τοπικού ταλέντου στη χώρα είχε σταματήσει, με τους προπονητές των εθνικών και νεανικών ιρακινών ομάδων ανήμπορους να ψάξουν για νέους παίκτες, δεδομένου ότι ήταν αδύνατο να ταξιδέψουν γύρω από τη χώρα ώστε να παρακολουθήσουν αγώνες. Το μέλλον για το ποδόσφαιρο στο Ιράκ φαινόταν δυσοίωνο.

Η σύλληψη του Σαντάμ Χουσεΐν και η εκτέλεσή του στα τέλη του 2006 απέτυχαν να σταματήσουν την ανησυχία που στράφηκε σταθερά στην πρωτεύουσα. Ο βομβαρδισμός των ναών της Ali Al-Hadi και του Hassan Al-Askari στη Σαμάρα στις αρχές του 2006 έφερε αιρετικές εντάσεις και μια άνοδο της βίας. Η Βαγδάτη είχε γίνει κόλαση με τις καθημερινές απαγωγές, δολοφονίες και ανατινάξεις αυτοκινήτων, ενώ σε πολλές περιοχές της πόλης υπήρχαν εθνοφρουροί που επιτηρούσαν τους δρόμους και όχι ιρακινές δυνάμεις ασφάλειας.

Αρχικά, οι αθλητές δεν ήταν στόχος. Εντούτοις αυτό άλλαξε όταν δεκαπέντε μέλη της ιρακινής ομάδας Ταε κβον Ντο κρατήθηκαν όμηροι το Μάιο του 2006 μεταξύ της Φαλούτζα και του Ραμάντι, όπως επέστρεψαν από το Αμμάν. Μόλις είχαν ολοκληρώσει τη συμμετοχή τους στο διεθνές πρωτάθλημα Jordan River, όπου συμμετείχαν δέκα χώρες, και κλήθηκαν να πάρουν μέρος στο πρωτάθλημα Ταε κβον Ντο του Λας Βέγκας, που διεξαγόταν τον Αύγουστο εκείνου του χρόνου. Η ομάδα περίμενε δέκα ημέρες μετά από το τουρνουά στο Αμμάν σε μία προσπάθεια να αποκτήσει τα διαβατήρια για το πρωτάθλημα στο Λας Βέγκας και επέστρεψε στη Βαγδάτη δύο ημέρες αργότερα. Τα πτώματα τους βρέθηκαν τον Ιούνιο του 2007. Εννέα ημέρες μετά από την απαγωγή της ομάδας του Ταε κβον Ντο, ο προπονητής της ιρακινής ομάδας Τένις και δύο παίκτες πυροβολήθηκαν θανάσιμα από οπλισμένους γκάγκστερ στην περιοχή Σαϊντίγια της Βαγδάτης επειδή, όπως εικάζεται, φορούσαν σορτς!

Ο θάνατος έγινε μέρος της καθημερινής ζωής για το μέσο Ιρακινό. Για τους φιλάθλους, τα ονόματα των νέων ποδοσφαιριστών όπως οι Ghanim Khudhair, Manar Mudhafar και Ehab Karim, που έχασαν τραγικά τις ζωές τους κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών εκείνων των χρόνων, δεν θα ξεχαστούν εύκολα. Σε κανέναν δεν έδειξαν έλεος, ούτε ακόμη και στο θρυλικό πρώην παίκτη και προπονητή της εθνικής, Ammo Baba. Σκοτώθηκε από οπλισμένους ληστές, όταν λήστεψαν το σπίτι του στη Zayouna στο κέντρο της Βαγδάτης.

Το 2007 ήταν ένας καταστροφικός χρόνος για το Ιράκ, ο χειρότερος μετά την αμερικάνικη εισβολή, εντούτοις στο 2008 υπήρξε μια μείωση των επιθέσεων από την αποκαλούμενη εξέγερση, δεδομένου ότι η κατάσταση στη χώρα άρχισε να σταθεροποιείται. Ήταν το σχέδιο της αμερικανικής κυβέρνησης για να αυξήσει τον αριθμό αμερικανικών στρατευμάτων που επεκτάθηκαν στο Ιράκ για να παρέχουν την ασφάλεια στην χώρα και την επαναστατική φρούρηση της επαρχίας του Al-Anbar.

Τότε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, διέταξε την επέκταση πέντε πρόσθετων αμερικανικών ταξιαρχιών κυρίως στη Βαγδάτη. Η εισροή περισσότερων από 20.000 αμερικανικών στρατευμάτων έγινε γνωστή ως κύμα και οδήγησε σε μια μείωση 60% των επιθέσεων στη χώρα. Η ζωή επιστρέφει αργά σε μια φυσιολογική μορφή, μέχρι το σημείο που οι απλοί άνθρωποι μπορούν τουλάχιστον να περπατήσουν στους δρόμους το βράδυ χωρίς την απειλή της απαγωγής ή του θανάτου, κάτι που ήταν ασύλληπτο δύο έτη πριν. Ωστόσο η χώρα δεν είναι ακόμα 100% ασφαλής, όπως αποδείχθηκε από μια σειρά βομβαρδισμών αυτοκτονίας αυτό το έτος.

Το ποδόσφαιρο δείχνει το δρόμο. Το πρωτάθλημα του Ιράκ βρίσκεται σε εξέλιξη και για πρώτη φορά μετά από τον πόλεμο, οι θεατές επιστρέφουν μαζικά στα στάδια. Από το 2003-2004, η ποδοσφαιρική ομοσπονδία του Ιράκ είχε αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει ένα περιφερειακό σύστημα, που περιελάμβανε τρεις ή τέσσερις ομίλους, αλλά αυτήν τη σεζόν με τη βελτίωση στην ασφάλεια, η ομοσπονδία διαμόρφωσε δύο πρωταθλήματα 14 ομάδων ενώ αναμένεται να επανεισαχθεί ένα ενιαίο πρωτάθλημα τις επόμενες δύο σεζόν.

Παρά την επιστροφή του πρωταθλήματος, το πρόσωπο του ιρακινού ποδοσφαίρου έχει αλλάξει. Οι ομάδες της Βαγδάτης δεν είναι πλέον τόσο κυρίαρχες όσο ήταν πριν από τον πόλεμο και δεν κατακτούν συνέχεια το πρωτάθλημα όπως παλιά. Η νέα δύναμη στη χώρα είναι η Arbil και οι επιτυχίες της στο πρωτάθλημα έχουν ως αποτέλεσμα τη οικονομική ευημερία στην περιοχή του Κουρδιστάν δεδομένου ότι κέρδισαν δύο διαδοχικά πρωταθλήματα το 2007 και το 2008. Το τρέχον ρόστερ της Arbil περιλαμβάνει ένα μεγάλο ποσοστό παικτών από τη Βαγδάτη.

Η πρωτεύουσα δεν πρέπει να "καταδικαστεί" δεδομένου ότι οι ομάδες εκεί αρχίζουν τώρα να ανταγωνίζονται με τις ομάδες από το Βορρά και αυτή τη σεζόν υπήρξαν μεγάλα ονόματα όπως ο Nour Sabri, ο Ahmed Manajid, ο Haidar Abdul-Razzaq και ο Basim Abbas που επέστρεψαν στη Βαγδάτη και υπέγραψαν στη Talaba, μια ομάδα που χρηματοδοτείται τώρα από το Υπουργείο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το ζήτημα με τη χρηματοδότηση των ομάδων ήταν ένα μεγάλο θέμα μετά από τον πόλεμο και το 2008, η ιρακινή κυβέρνηση πρότεινε στις ομάδες να συνδεθούν με τα εθνικά όργανα ή τα υπουργεία για να βοηθηθούν οικονομικά, με διάφορους συλλόγους να απειλούν με απόσυρση από το πρωτάθλημα λόγω της έλλειψης χρημάτων. Το ίδιο σύστημα χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του παλαιού πρωταθλήματος της Βαγδάτης, γνωστό ως πρωτάθλημα των ιδρυμάτων, που διαμορφώθηκε το 1962 προτού να καταργηθεί σταδιακά από την κυβέρνηση Baathist και οι ομάδες γίνουν ανεξάρτητες οικονομικά.

Μια από τις επιτυχίες του νέου συστήματος ήταν τη φετινή σεζόν η Amana, μια ομάδα από την πόλη της Βαγδάτης. Ο σύλλογος ήταν μια από τις καλύτερες ομάδες στο Ιράκ προς το τέλος της δεκαετίας του '50 και των αρχών της δεκαετίας του ‘60 μέχρι την άνοδο της κυβέρνησης Baathist. Τότε η ομάδα σχεδόν διαλύθηκε και αρκετοί από τους παίκτες της φυλακίστηκαν. Κατά συνέπεια η ομάδα έπεσε γρήγορα πολλές κατηγορίες.

Μια συγχώνευση το 1977 με την μεγάλη ομάδα, Al-Baladiyat έδωσε στην Amana την ευκαιρία να επιστρέψει στο προσκήνιο. Ωστόσο στα μέσα της δεκαετίας του '90 ο σύλλογος υποβιβάστηκε και μέχρι πέρσι αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία. Όμως με ένα γκρουπ από νεοφερμένους παίκτες προβιβάστηκε και πάλι στην πρώτη κατηγορία. Η Amana είναι η μόνη ομάδα που είναι ακόμα αήττητη μέχρι στιγμής τη φετινή σεζόν και έχει μια ρεαλιστική πιθανότητα να προκριθεί στην τελική φάση του ιρακινού πρωταθλήματος.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι το ποδόσφαιρο στο Ιράκ επιστρέφει αργά και σταθερά στο σωστό δρόμο και την επόμενη σεζόν το ιρακινό πρωτάθλημα θα είναι σίγουρα ανταγωνιστικότερο...

Hassanin Mubarak